LITWA
Spotkanie z minister opieki społecznej i pracy
Bez konkretów ws. środków antyinflacyjnych dla mieszkańców
20 września odbyło się spotkanie sejmowej Frakcji Regionów Litwy z minister opieki społecznej i pracy Moniką Navickienė. Minister przedstawiła posłom, jak przebiega zainicjowany przez poprzedni rząd program wsparcia młodych rodzin na zakup pierwszego mieszkania oraz planowane przez rząd środki pomocy mieszkańcom w obliczu galopujących cen energii i ogrzewania.
Z informacji resortu opieki społecznej i pracy wynika, że rośnie zainteresowanie programem wsparcia finansowego dla młodych rodzin na zakup, budowę lub zakup/budowę pierwszego mieszkania, przy czym maksymalna wysokość finansowania nie może przewyższać 87 tys. euro dla rodziny.
Wybory samorządowe – 5 marca
22 września Sejm przyjął uchwałę w sprawie przeprowadzenia 5 marca 2023 roku wyborów do rad samorządów i merów samorządów. „Za” głosowało 119 posłów, nikt nie był przeciw, jeden parlamentarzysta wstrzymał się od głosu.
Uchwała o dacie wyborów samorządowych wejdzie w życie 7 października br. Po ogłoszeniu przez Sejm terminu wyborów rozpocznie się polityczna kampania wyborcza.
Apel do premier o wykazanie się dobrą wolą względem polskich szkół
Sprawę problemów, z którymi borykają się polskie szkoły na Wileńszczyźnie, po raz kolejny podjęła posłanka z ramienia AWPL-ZChR Rita Tamašunienė. Podczas godziny dla rządu, która we czwartek, 22 września, trwała 30 minut, posłanka zwróciła się z apelem do premier Ingridy Šimonyte o wykazanie się dobrą wolą, gdyż rozwiązanie problemów szkół mniejszości narodowych zależy od decyzji politycznych.
Posłanka nawiązała do dyskryminacji mniejszości narodowych na Białorusi, gdzie szkoły mniejszości są przez reżim Łukaszenki zamykane, niszczone są miejsca pamięci. Najbardziej dyskryminowane są mniejszości polska, litewska i ukraińska.
Spółka z rejonu wileńskiego w elitarnym klubie
Spółka „Vilniaus paukštynas” została zaproszona do dołączenia się do elitarnego klubu hodowców drobiu „Aviagen Kft Ross 420 Club”, charakteryzującego się uznanymi wysokimi standardami jakości. W ubiegłym roku spółka z rejonu wileńskiego udanie wdrożyła w życie wszystkie wymagania, dające prawo do ubiegania się o członkostwo w prestiżowym klubie, zrzeszającym najlepszych hodowców drobiu z całego świata. To pierwszy raz, gdy jego członkiem została spółka z Litwy.
Propozycja ustalenia limitu upolowania wilków
W nowym sezonie myśliwskim proponuje się limit upolowania 282 wilków i to bez podziału na rejony. Plan ochrony wilków przewiduje ustalenie limitu na podstawie ilości ich rodzin. Ustalono, że na Litwie obecnie jest co najmniej 87 wilczych rodzin. Tymczasem plan przewiduje, że w kraju powinna być utrzymywana populacja od 32 do 62 rodzin. Jeśli liczba rodzin jest większa, to limit jest równy przewidywanemu przyrostowi rocznemu i nawet większy. Sezon polowania na wilków rozpoczyna się 15 października i potrwa do 31 marca. Jeżeli limit zostanie wykorzystany wcześniej, to sezon zostanie zamknięty.
Od podstaw zmieni się życie Malat
Potężny inwestor od podstaw zmieni życie Malat. Chociaż droga Wilno-Malaty, potocznie zwana „betonką”, pozostaje wieloletnią bolączką dla mieszkańców Malat, w mieście powstaje nowy zakład, hotel, basen, dzielnice domów prywatnych oraz bloki wielomieszkaniowe. W Malatach powstanie centrum technologiczne grupy produkcyjnej „Teltonika”, które wpłynie na życie mieszkańców Malat i zmieni wygląd miasta. To największa inwestycja w historii miasta, która bez wątpienia wpłynie na perspektywę jego rozwoju, bo w centrum zostanie zatrudnionych 500 pracowników, którym trzeba zabezpieczyć miejsce zamieszkania i rozrywki, a klientom i gościom potrzebne będą miejsca noclegowe w hotelu.
Najbardziej ostrożni w dokonywaniu zakupów
Na Litwie nawet 82 proc. mieszkańców, którzy dokonują zakupów drogą elektroniczną, przed podjęciem decyzji o kupnie jakiegoś produktu sprawdza i porównuje ceny w Internecie. To najwyższy wskaźnika w krajach bałtyckich, bo na przykład na Łotwie ceny sprawdza i porównuje 77 proc. kupujących, a w Estonii – 74 proc. Badania przeprowadziła sondażownia „Norstat”, która przepytała 3 tys. osób w każdym bałtyckim kraju.
Szwankuje system opieki i adopcji dzieci
System opieki i adopcji dzieci w niedostatecznym stopniu zapewnia niesienie potrzebnej pomocy dziecku i rodzinie, brakuje opiekunów dla dzieci w starszym wieku, nie udziela się dostatecznej uwagi temu, by dziecko stawało się coraz bardziej samodzielne – takie wnioski znalazły się w sprawozdaniu Kontroli Państwowej, które zostało upublicznione w środku tygodnia. W sprawozdaniu stwierdza się, że nie udało się zrealizować założenia, by liczba dzieci mieszkających w placówkach opiekuńczych zmniejszyła się do 10 proc. Zmiany jednak zaszły i liczba dzieci przebywających w domach opieki zmniejszyła się z 29,3 proc. do 22,6 proc.
POLSKA
Kolejny wiec w obronie polskich szkół na Wileńszczyźnie
Przeciwko barbarzyńskiej dyskryminacji
W sobotę, 24 września, przy Ambasadzie Litwy w Warszawie kilkadziesiąt osób domagało się zaprzestania dyskryminacji Polaków na Wileńszczyźnie. Odbył się wiec w obronie polskiego szkolnictwa na Wileńszczyźnie zorganizowany przez Zjednoczenie Chrześcijańskich Rodzin (ZChR).
W proteście przeciwko dyskryminacji mniejszości polskiej na Litwie i likwidacji tam polskiego szkolnictwa brali udział przedstawiciele wielu organizacji, w tym Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej, Wspólnoty Polskiej, stowarzyszenia „Wspólnota i Pamięć” czy stowarzyszenia Młodzi Chadecy, a także licznie zgromadzeni mieszkańcy.
Senat za nowelizacją Prawa pocztowego
Senat głosował za nowelizacją Prawa pocztowego, która zakłada, że strata netto Poczty Polskiej ma być finansowana z budżetu państwa. Za uchwałą w sprawie przyjęcia nowelizacji bez poprawek głosowało 88 senatorów, przeciw opowiedział się 1, a 5 wstrzymało się od głosu. Nowelizacja Prawa pocztowego przewiduje, że podstawową formą dofinansowania tzw. kosztu netto operatora wyznaczonego, czyli Poczty Polskiej, będzie dopłata z budżetu państwa, co zapewni operatorowi wyznaczonemu rzeczywistą rekompensatę obciążenia finansowego, związanego z realizacją publicznej misji świadczenia usług powszechnych.
Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie
W Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie powstanie Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie. 12 listopada do Polski zostaną sprowadzone z Wielkiej Brytanii szczątki trzech pierwszych prezydentów RP na uchodźstwie: Władysława Raczkiewicza (prezydent w latach 1939-1947), Augusta Zaleskiego (kadencja 1947-1972) i Stanisława Ostrowskiego (kadencja 1972-1979). Po nabożeństwie w Świątyni Opatrzności Bożej zostaną oni pochowani w nowym Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie. Do Mauzoleum zostaną też przeniesione szczątki ostatniego prezydenta RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego (kadencja 1989-1990). W Mauzoleum znajdą się także symboliczne groby prezydentów Kazimierza Sabbata (kadencja 1986-1989), spoczywającego w Londynie, i Edwarda Raczyńskiego (kadencja 1979-1986) pochowanego w Rogalinie.
Obrady Konferencji OBWE
26 września 2022 roku rozpoczęła się warszawska Konferencja Wymiaru Ludzkiego OBWE, skupiająca przedstawicieli organizacji międzynarodowych, rządów i społeczeństwa obywatelskiego. Podczas 10-dniowego wydarzenia ponad 1500 uczestników będą dyskutować o stanie praw człowieka i podstawowych wolności w regionie OBWE. Ponadto odbędzie się prawie 100 imprez towarzyszących organizowanych przez państwa uczestniczące OBWE, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i instytucje OBWE, których celem jest omówienie szerokich aspektów zobowiązań dotyczących wymiaru ludzkiego.
Zmarł Franciszek Pieczka
23 września w wieku 94 lat zmarł Franciszek Pieczka, jeden z najbardziej lubianych polskich aktorów i odtwórca ról w filmach „Żywot Mateusza” i „Austeria” i niezapomniany Gustlik z serialu „Czterej pancerni i pies”. W 1993 r. zagrał w „Jańciu Wodniku” Jana Jakuba Kolskiego, a w 2001 r. wcielił się w św. Piotra w ekranizacji „Quo vadis”, której dokonał Jerzy Kawalerowicz. W ostatnich latach publiczność oglądała go w roli Stacha Japycza w serialu TV „Ranczo”.
W 2011 r. został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla kultury narodowej. W 2015 r. został laureatem Polskiej Nagrody Filmowej Orła za Osiągnięcia Życia. A w 2017 r. został odznaczony Orderem Orła Białego.
Ostatnie pożegnanie artysty odbyło się w Falenicy z honorami państwowymi. Spoczął na cmentarzu w Aleksandrowie.
ŚWIAT
Minęło 7 miesięcy rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
W ciągu jednego poranka wojska wroga wystrzeliły 16 rakiet tylko w kierunku Zaporoża i okolic tego miasta; to krwiożercze szumowiny i skończeni terroryści, dla których nie ma miejsca w cywilizowanym świecie - napisał dziś prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski na Telegramie, odnosząc się do rosyjskiego ataku na cywilów pod Zaporożem.
Rosyjskie wojska ostrzelały kolumnę cywilnych samochodów na obrzeżach Zaporoża na południu Ukrainy. Zginęły co najmniej 25 osoby, a 62 zostało rannych - poinformował w godzinach porannych szef władz obwodu zaporoskiego Ołeksandr Staruch.
Prawica wygrywa wybory we Włoszech
Prawica wygrywa wybory parlamentarne we Włoszech. Według cząstkowych wyników otrzymała 43 procent głosów. W skład bloku centroprawicy wchodzą Liga Matteo Salviniego, Forza Italia oraz partia Bracia Włosi. Ta ostatnia otrzymała najwięcej głosów – około 26. Giorgia Meloni, liderka partii Bracia Włosi, która przewodzi w Parlamencie Europejskim Partii Europejskich Konserwatystów i Reformatorów, ma największe szanse, by zostać premierem i jednocześnie pierwszą kobietą, która stanie na czele rządu.
Frekwencja w wyborach wyniosła blisko 64 procent. Kandydat na premiera wskazany zostanie po szczycie liderów centroprawicy. Ostateczną decyzję w tej sprawie podejmie prezydent.
Tajemnicze awarie gazociągów Nord Stream
Szwedzka Administracja Morska poinformowała we wtorek, że doszło do wycieku gazu z gazociągu Nord Stream 1 na Morzu Bałtyckim w dwóch miejscach na północny wschód od Bornholmu. Duńskie władze informowały o nieszczelności w gazociągu Nord Stream 2. W związku z wyciekiem gazu, do którego doszło w okolicach Bornholmu, Duńska Agencja Energetyczna wprowadziła drugi, w pięciostopniowej skali, poziom alertu.
Duńczycy, do których należy wyspa, wprowadzili w okolicach wycieku strefę zakazu żeglugi o promieniu pięciu mil. Jednocześnie wydano ostrzeżenie dla samolotów, aby nie zniżały się na tych obszarach na odległość poniżej 1000 metrów. Jak się podaje, poza strefą zakazu nie ma żadnych zagrożeń dla bezpieczeństwa związanych z rozszczelnieniem gazociągu.
10 mln dawek szczepionki do utylizacji
Szwajcaria musi zutylizować ponad 10 milionów dawek szczepionki koronawirusowej, których termin przydatności dobiega końca. Ich wartość to około 293 mln euro. Według danych szwajcarskiego Ministerstwa Zdrowia, 2,5 mln dawek jest przechowywanych w centrum logistycznym armii szwajcarskiej, a 7,8 mln w magazynie w Belgii. Nie ma żadnej alternatywy dla utylizacji.
Wybuchy przed domami
W Szwecji ponownie rośnie liczba eksplozji materiałów wybuchowych podkładanych przed budynkami mieszkalnymi. W ciągu ostatniego tygodnia miały miejsce cztery detonacje, w tym dwie w Sztokholmie. Policja wiąże wybuchy z porachunkami gangów. Z policyjnych statystyk wynika, że w Szwecji w ostatnich latach spadała liczba wybuchów, gdy jednocześnie rosła liczba strzelanin. Najwięcej eksplozji – 133, miało miejsce w 2019 roku, w 2020 było ich 107, a w 2021 roku liczba ta spadła do 79. W tym roku miały już miejsce co najmniej 72 detonacje.
12 ofiar ataku dżihadystów
Co najmniej 12 osób, głównie żołnierzy, poniosło śmierć w rezultacie ataku dżihadystów na północy Burkina Faso (Afryka Zachodnia) na konwój przewożący żywność. Był to już kolejny tego rodzaju atak dżihadystów powiązanych z Al Kaidą i tzw. Państwem Islamskim. Od 2015 roku liczba ofiar śmiertelnych wzrosła do kilku tysięcy a ok. 2 mln osób zostało zmuszonych do ucieczki z miejsc zamieszkania.
Czechy kontrolują granicę ze Słowacją
Na posiedzeniu rządu Czech, który zajmował się budżetem, podjęto w poniedziałek wieczorem decyzję o czasowym przywróceniu kontroli na granicy ze Słowacją. Kontrole związane ze wzrostem liczby nielegalnych migrantów przekraczających granicę zostaną wprowadzone o północy ze środy na czwartek. W pierwszej fazie kontrole zostaną przywrócone na dziesięć dni. Od początku czerwca do początku minionego tygodnia Czesi zatrzymali prawie 9500 migrantów. W całym ubiegłym roku było ich 1330. Od początku 2022 roku już 11 tys. Cudzoziemcy, pochodzący głównie z Syrii, wykorzystują Czechy jako kraj tranzytowy.