LITWA
Dymisja ministra ochrony kraju
Zostałem poproszony o ustąpienie miejsca innemu politykowi
W piątek, 15 marca, minister ochrony kraju Arvydas Anušauskas złożył na ręce premier Ingridy Šimonytė rezygnację z funkcji ministra. Minister spotkał się z prezydentem Gitanasem Nausėdą. Po spotkaniu powiedział dziennikarzom, że został poproszony przez premier o zamienieniu się miejscami z innym politykiem.
Anušauskas, mówiąc o okolicznościach swojej dymisji, wspomniał kierowaną pod jego adresem krytykę dotyczącą wzmocnienia armii. Zaznaczył, że nie zgadza się z tymi oskarżeniami. Dodał też, że zapobiegł próbom przekupstwa pracowników ochrony kraju.
Konwencja Stambulska nie jest sprzeczna z Konstytucją
Konwencja Stambulska, czyli Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej nie jest sprzeczna z Konstytucją. Tak orzekł 14 marca Sąd Konstytucyjny.
We wrześniu zeszłego roku litewski Sejm złożył wniosek do Sądu Konstytucyjnego o zbadanie zgodności Konwencji Stambulskiej z Konstytucją. Sąd Konstytucyjny został poproszony o wyjaśnienie, czy użyte w Konwencji pojęcia takie jak „społeczny aspekt płci”, „płeć społeczna”, „niestereotypowe role oparte na społecznym aspekcie płci”, „niestereotypowe role płciowe” nie są sprzeczne z Konstytucją.
Najnowocześniejszy budynek policji
15 marca w Wilnie, przy ul. Sietyno, otworzył swoje podwoje nowoczesny budynek policyjny, spełniający najwyższe standardy energetyczne. Nowy gmach jest jednym z najbardziej energooszczędnych budynków państwowych, który zdobył już nagrodę „Lietuvos BIM projektai” – informuje Policja Litewska.
Jak podano, powierzchnia budynku, spełniającego współczesne standardy, to prawie 10 tys. metrów kw. Składa się na to część administracyjna klasy energetycznej A++ z pomieszczeniami specjalnego przeznaczenia o powierzchni 5,3 tys. m kw.
Prezydenci o zwiększenia inwestycji w sektorze obrony
Przywódca Litwy Gitanas Nausėda i 13 prezydentów innych państw unijnych zwróciło się do premiera Belgii (sprawuje prezydencję w Radzie UE), przewodniczącego Rady Europejskiej i prezesa Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w sprawie potrzeby zwiększenia inwestycji w sektorze obronnym. Oprócz prezydenta Litwy list podpisali przywódcy Polski, Finlandii, Bułgarii, Czech, Danii, Estonii, Francji, Niemiec, Włoch, Łotwy, Holandii, Rumunii i Szwecji. Autorzy listu zaznaczyli, że wojna Rosji na Ukrainie i znacząco zmieniony stan bezpieczeństwa w Europie wskazują na potrzebę wzmocnienia zdolności przemysłowych UE w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony.
Koniec rejestracji chętnych do Europarlamentu
W poniedziałek, 18 marca, dobiegła końca rejestracja partii politycznych, przedstawiciele których będą ubiegali się o mandaty posłów do Parlamentu Europejskiego. Jak poinformowała Główna Komisja Wyborcza, w wyborach do Europarlamentu zamierza wziąć udział 19 partii politycznych, w tej liczbie Akcji Wyborczej Polaków na Litwie - Związku Chrześcijańskich Rodzin. Wybory do Parlamentu Europejskiego odbędą się w dniu 9 czerwca tego roku.
Propalestyńska akcja w Kownie
W sobotę, 16 marca, w Kownie w marszu „Wolność dla Palestyny” wzięło udział ok. 100 demonstrantów. Ten symboliczny marsz miał na celu potępienie działań Izraela w Strefie Gazy. Protestujący trzymali plakaty z napisami „Gdzie jest wasze człowieczeństwo?”, „Wolność dla Palestyny”, „Jesteście wspólnikiem ludobójstwa” itd., itp. Zdaniem organizatorów wydarzenia, akcja miała na celu wyrażenie solidarności z Palestyńczykami, a także żądanie natychmiastowego zawieszenia broni w Strefie Gazy. Izrael zaczął atakować Strefę Gazy po zabójstwach zainicjowanych przez napastników Hamasu, podczas których 7 października ubiegłego roku zginęło ponad 1200 osób z izraelskiej społeczności. Hamas wziął także ok. 240 zakładników
Zaostrzenie kontroli zboża wwożonego
Litwa od początku tego tygodnia zaostrzyła kontrolę zboża wwożonego z Rosji i Białorusi oraz innych terytoriów wysokiego ryzyka. Powodem zaostrzenia restrykcji, jak tłumaczył resort rolnictwa, była informacja, że Rosja przez porty Morza Bałtyckiego eksportuje zboże z terytoriów okupowanych na Ukrainie. Obecnie każdy wagon czy tir zostanie sprawdzony, zarówno przewożący ładunek przeznaczony na rynek litewski, jak i przewożony tranzytem przez port w Kłajpedzie. Lista terytoriów podwyższonego ryzyka obejmuje Rosję, Białoruś, Naddniestrze, Krym, a także okupowane regiony Abchazji i Osetii Południowej w Gruzji.
Sejm za wycofaniem drobnych monet
We wtorek, 19 marca, Sejm przystąpił do rozpatrywania propozycji zaokrąglenia ogólnej sumy koszyczka konsumpcyjnego, jeżeli rozliczenie jest realizowane w gotówce. Sedno zmian polega na stopniowym wyeliminowaniu z obiegu drobnych jedno- i dwucentowych monet. W trakcie dyskusji większość posłów przytaknęło tej propozycji – 61 było „za”, 16 – „przeciw”, wstrzymało się od głosu – 29. Nad tym, czy drobne monety są naprawdę potrzebne dyskutowano już wcześniej. Przedstawiciele Banku Litewskiego twierdzą, że według danych statystycznych 70 proc. wprowadzonych do obiegu drobnych monet do banku nie wraca.
POLSKA
Jubileuszowe Kaziuki Wilniuki na Ziemi Warmińsko-Mazurskiej
Magiczne święto
– To taka magia – być tu… – powiedziała marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska zauroczona Kaziukami na Warmii i Mazurach. Już po raz 35. byliśmy oczekiwanymi gośćmi w tym regionie.
Naszych artystów, mistrzów rękodzieła, niektórzy żartobliwie nazywają ekipą eksportową, bo wyjeżdżamy z Wilna na święto Kaziuka Wileńskiego, który przez miejscowych seniorów – o rodowodzie wileńskim – określany jest jako Kaziuki-Wilniuki.
Co dla mnie znaczą Kaziuki – Wilniuki, którym poświęciłam 40 lat?
To jest mój skarb
Kiedy zaczęliśmy organizować w 1985 r. w Lidzbarskim Domu Kultury spotkania kaziukowe w formie koncertu, odbiorcami byli seniorzy, którzy spotykali się w Klubie Seniora.
Wspominali smaki, zapachy, koncerty, gwarę towarzyszącą kiermaszom na placu Łukiskim w Wilnie, organizowanym w okolicach 4 marca na cześć Św. Kazimierza Królewicza. Do tego pierwszego koncertu zaprosiliśmy cymbalistów i zespoły śpiewacze, mające w repertuarze pieśni i przyśpiewki z regionu wileńskiego. Zainteresowanie Kaziukami-Wilniukami przeszło nasze najśmielsze oczekiwania. Każdego roku coraz więcej osób chciało uczestniczyć w tym wydarzeniu.
Konkuruje o prestiżową nagrodę
Polski serwis internet.gov.pl znalazł się wśród projektów cyfryzacyjnych z całego świata biorących udział w wyścigu o prestiżowe nagrody WSIS Prizes 2024. Zwycięzcy w 18 kategoriach konkursowych zostaną wyłonieni w dostępnym dla każdego głosowaniu, które potrwa do końca marca. Oprócz internet.gov.pl w tegorocznej edycji nominowanych jest jeszcze 8 innych polskich projektów. Można głosować na jeden projekt w każdej z kategorii.
Spada wskaźnik inflacji
Luty to kolejny miesiąc ze spadkiem cen. Inflacja powoli zbliża się do celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego, czyli 2,5 procent. Najnowsze dane GUS pokazują, że w lutym wyniosła ona 2,8 procent wobec 3,7 proc. w styczniu. Ekonomiści szacują, że w marcu wskaźnik wzrostu cen będzie bardzo blisko celu inflacyjnego NBP.
Nowe terapie na liście
Od 1 kwietnia zacznie obowiązywać nowa lista leków refundowanych. Lista zawiera 33 nowe terapie, które dotyczą m.in.: ginekologii, onkologii ginekologicznej, kardiologii i chorób rzadkich. Pacjenci zyskują dostęp do refundacji terapii: 7 we wskazaniach onkologicznych oraz 26 we wskazaniach nieonkologicznych, w tym 8 we wskazaniach dla chorób rzadkich.
Bezpłatne badania
Lekarze zachęcają do wzięcia udziału w programie „Profilaktyka 40 plus”. W jego ramach wszystkie osoby powyżej 40. roku życia otrzymują dostęp do bezpłatnego pakietu badań diagnostycznych. Program przewiduje m. in. morfologię, badanie moczu, poziomu glukozy oraz stężenia cholesterolu. Mężczyźni mogą także zbadać prostatę. Program na razie zaplanowano do końca czerwca.
Dodatek dla stulatków
Osoby, które ukończyły 100 lat życia, mogą liczyć na specjalny dodatek za wiek. Od 1 marca dla nowych stulatków to kwota ponad 6 tys. 246 zł brutto. Świadczenie honorowe wypłacane jest dożywotnio i stanowi comiesięczny dodatek do emerytury lub renty. Najstarsza seniorka z tego województwa otrzymująca świadczenie w kwocie 3 tys. 308 zł brutto ma obecnie 108 lat, a najstarszy mężczyzna ma 103 lata. Jego świadczenie honorowe wynosi blisko 4 tys. 300 zł brutto.
ŚWIAT
Minęło ponad 755 dni agresji Rosji na Ukrainę.
Hydroelektrownia w Zaporożu w czasie nocnego ataku w piątek miała zostać dwukrotnie bezpośrednio trafiona – poinformował Ihor Syrota, dyrektor generalny spółki Ukrhydroenergo, która nadzoruje duże hydroelektrownie na Ukrainie. Dnieprzańska Elektrownia Wodna przestała produkować prąd.
Iwan Fedorow, gubernator obwodu zaporoskiego poinformował, że w nocnym ataku na Zaporoże jedna osoba zginęła, a 14 zostało rannych. Dwie osoby uważane są za zaginione.
W obwodzie iwanofrankiwskim ugaszono pożar obiektu infrastruktury krytycznej
Wchodzimy w WielkiTydzień
Triumf i Ofiara nierozerwalnie związane
Niedziela Palmowa, zwana również Niedzielą Męki Pańskiej, a w polskiej tradycji ludowej Kwietną lub Wierzbną Niedzielą, została ustanowiona na pamiątkę uroczystego wjazdu Jezusa do Jerozolimy, kiedy to mieszkańcy miasta witali Go, machając gałązkami palmowymi.
W tradycji Kościoła tego dnia organizowane są procesje palmowe. Zwyczaj ten, zapoczątkowany w Jerozolimie w IV wieku, z czasem przyjął się w całym świecie chrześcijańskim. Palma miała symbolizować zarówno męczeństwo, jak i zwycięstwo Zbawiciela oraz nieśmiertelną duszę. Obrzęd poświęcenia gałązek wprowadzono do liturgii Kościoła katolickiego w XI wieku.
Największa baza NATO w Europie
Władze Rumunii rozbudowują bazę lotniczą Mihail Kogalniceanu pod Konstancą nad Morzem Czarnym. Szacowany koszt kompleksu, który ma stać się „stolicą NATO” w Europie i największą bazą Sojuszu na kontynencie, to 2,5 mld euro. Docelowo pomieści 10 tys. żołnierzy oraz ich rodziny. Obecnie w bazie lotniczej Mihail Kogalniceanu stacjonuje m.in. ok. 4 tys. żołnierzy USA.
Incydent z Boeingiem
W USA podczas lotu z samolotu Boeing 737-800 linii lotniczych „United Airlines” odpadł panel zewnętrzny. Usterki zauważono po tym, jak samolot z 139 pasażerami i sześcioma członkami załogi na pokładzie bezpiecznie wylądował w Medford w stanie Oregon. Ten samolot został wyprodukowany 25 lat temu. Boeing jest obecnie poddawany intensywnym badaniom po tym, jak w styczniu podczas startu odpadła część kadłuba prawie nowego samolotu Boeing 737-9 MAX.
Niezadowolenie brytyjskimi manewrami
Prowadzone u brzegów Gibraltaru manewry wojskowe floty brytyjskiej doprowadziły do licznych negatywnych reakcji w Hiszpanii. Niezadowolenia nie kryją hiszpańskie media oraz organizacje wojskowe i kombatanckie.
Kim na manewrach
Przywódca Korei Płn. Kim Dzong Un nadzorował ćwiczenia z użyciem wyrzutni rakiet zdolnych do przenoszenia taktycznych głowic nuklearnych. Dyktator wezwał do doskonalenia gotowości do zniszczenia „stolicy wroga” za pomocą „podstawowych środków uderzeniowych”.
Na Bałtyku zatonął statek
Na Morzu Bałtyckim zatonął rosyjski trawler „Kapitan Łobanow”. Według wstępnych danych, na statku doszło do eksplozji. Do zdarzenia doszło w pobliżu wybrzeży obwodu kaliningradzkiego. Na trawlerze było siedmiu członków załogi. Według wstępnych danych, jedna osoba zginęła, a cztery zostały ranne. Przyczyny eksplozji nie są znane.
Rekordowa temperatura
W Rio de Janeiro, we wschodniej Brazylii, zanotowano rekordową temperaturę odczuwalną: 62,3 stopnie Celsjusza. Wystąpiła ona w położonej na zachodzie dzielnicy Guaratiba. Pomimo zakończenia lata w Brazylii w dalszym ciągu na większości terytorium tego kraju utrzymują się wysokie temperatury powietrza.