LITWA
Konferencja prasowa w Sejmie polityków AWPL-ZChR
Rozwijać przemysł zbrojeniowy i opodatkować banki, nie obywateli
Litewscy politycy zastanawiają się nad tym, skąd wziąć dodatkowe pieniądze na obronność państwa. Czy od biznesu, a może od mieszkańców? Do tego tematu odnieśli się we wtorek, 30 stycznia, na konferencji prasowej w Sejmie politycy Akcji Wyborczej Polaków na Litwie - Związku Chrześcijańskich Rodzin (AWPL-ZChR). Poruszyli też aktualny temat wzmagającej się nagonki na szkolnictwo mniejszości narodowych.
– Budżet obronny państwa to kluczowa i priorytetowa kwestia narodowego bezpieczeństwa, ale podczas jego formowania i zwiększania należałoby uwzględnić potrzeby i oczekiwania obywateli. Szukając dodatkowych środków finansowych na obronność trzeba zadbać o to, aby nie stałoby się to nieproporcjonalnym ciężarem dla mieszkańców, a raczej rozwijałoby przemysł i tworzyło nowe miejsca pracy w sektorze obronnym – otwierając konferencję powiedział Czesław Olszewski, poseł z ramienia AWPL-ZChR.
Pół miliona zwiedzających podczas darmowych niedziel
W 2023 roku inicjatywa bezpłatnego zwiedzania muzeów w ostatnią niedzielę miesiąca doczekała się ponad pół miliona zwiedzających – poinformowało Ministerstwo Kultury.
W ubiegłym roku w ostatnie niedziele miesiąca 510 714 osób odwiedziło podlegające Ministerstwu Kultury muzea narodowe i krajowe oraz Muzeum Archeologiczne w Kiernowie. To 1,5 raza więcej niż w 2022 roku. „Najczęściej odwiedzane muzea – trzy muzea narodowe w Wilnie, a wzrost liczby odwiedzających powiązany jest także z wystawami poświęconymi 700-leciu stolicy” – podaje resort kultury.
Organy ze śladem rąk Čiurlionisów wpisane do rejestru dóbr kultury
Fragmenty organów ze starego kościoła w Rotnicy (Ratnyčia, na terenie Druskienik) pw. św. Bartlomieja, mające wartość historyczną i artystyczną, zostały wpisane do rejestru dóbr kultury – poinformował Departament Dziedzictwa Kulturowego (lit. KPD).
Na obiekt ten, jak podkreśla KPD, zwróciła uwagę w zeszłym roku Aušra Česnulevičienė, badaczka sztuki mieszkająca w Rotnicy. Zebrała wiele dowodów na to, że są to organy, na których grał ojciec Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa (1875-1911) i że dotykały ich także ręce słynnego malarza i kompozytora.
10-procentowy wzrost płac
Płace zarobkowe na Litwie w roku ubiegłym wzrosły średnio o 10 proc. O ponad 10 proc. wzrosły miesięczne gaże niewykwalifikowanych robotników, ochroniarzy, pracowników medycznych i socjalnych, budowlanych, prawników itd. Tylko o pięć procent wzrosły średniomiesięczne wynagrodzenia pracowników w sferze świadczenia usług i zarządzania, ubezpieczycieli oraz farmaceutów. W 2023 roku najwięcej zarabiali kierownicy i dyrektorzy najwyższego szczebla, architekci, programiści, specjaliści ds. komunikacji i technologii informacyjnych, adwokaci.
Płaca zarobkowa kobiet w roku ubiegłym wzrosła średnio o 9 proc., natomiast mężczyzn – o 11 proc. Różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn wynosiła ok. 20 proc.
Sprawozdanie finansowe albo usunięcie z rejestru
Finansowych sprawozdań z działalności za 2022 rok dotychczas nie przedstawiło prawie 40 tys. podmiotów prawnych i mniej więcej 156 tys. spółek i organizacji, dla których złożenie takich deklaracji jest obowiązkowe – poinformowało Centrum Rejestrów. Na czarnej liście znalazły się również duże i znane przedsiębiorstwa jak: „Darius Zubas Holding”, „Akola Group“ (kontroluje grupę przedsiębiorstw działającej w sferze produkcji rolniczej i artykułów żywnościowych), największy producent mąki na Litwie „Malsena Plius”, powiązane z irlandzką spółką tanich linii lotniczych „Rynair” spółki „Kaunas Aircraft Maintenance Services“ i FRC LT, specjalizująca się w sprzedaży internetowej spółka „Pigu” itd. Według Centrum Rejestrów, „zapominalskie” przedsiębiorstwa powinny sprawozdania niezwłocznie złożyć, bo w przeciwnym razie mogą być wciągnięte na listę podmiotów prawnych, którym grozi likwidacja.
Zakaz wyjazdów do Rosji, Białorusi i Chin
Rząd litewski zabronił żołnierzom i funkcjonariuszom służby zawodowej wyjazdów do Rosji, Białorusi i Chin bez specjalnego zezwolenia. Odpowiednia decyzja została przyjęta po dokonaniu analizy i oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego. W dokumencie Ministerstwa Ochrony Kraju podkreśla się, że Rosja, Białoruś i Chiny „gromadzą informacje o obywatelach Republiki Litewskiej, którzy mają prawo dostępu do informacji niejawnych, szukają ich słabych punktów, które można wykorzystać przy werbowaniu na swoim terytorium lub w krajach trzecich”. Co prawda, przewidziane są wyjątki.
Pod koniec ubiegłego roku parlament Litwy wprowadził zmiany do ustawy ograniczającej wyjazdy żołnierzy i funkcjonariuszy zawodowej służby do krajów nieprzyjaznych. Listę krajów nieprzyjaznych rozpatruje i aprobuje rząd.
Grzywny za fotografowanie obiektów wojskowych
Nie tylko za fotografowanie bądź filmowanie obiektów wojskowych, ale również za podobne działania odnośnie terytoriów i budynków należących do instytucji związanych z kontrwywiadem grozi grzywna w wysokości od 20 do 50 euro. Stosowne poprawki zostały wniesione do Kodeksu wykroczeń administracyjnych i zaczęły obowiązywać od 1 lutego br. Jeżeli osoba dopuściła ponownego wykroczenia związanego z zakazem fotografowania, filmowania chronionych terytoriów, budynków i obiektów grozi jej grzywna w wysokości od 50 do 150 euro oraz przewidziana jest możliwość konfiskaty nieprawnie uzyskanego materiału wizualnego oraz sprzętu.
POLSKA
Powołania do Rady Dialogu Społecznego
Prezydent Andrzej Duda wręczył przedstawicielom strony rządowej powołania w skład Rady Dialogu Społecznego. Uroczystość odbyła się w Pałacu Prezydenckim. Uroczystość powołania przedstawicieli rządu w skład Rady Dialogu Społecznego jest wieloletnią tradycją. Rada Dialogu Społecznego zastąpiła działającą od 1994 r. Trójstronną Komisję ds. Społeczno-Gospodarczych.
Można zgłaszać utworzenie komitetu wyborczego
Pierwszą czynnością wyborczą, przed którą stoją podmioty chcące wziąć udział w wyborach, jest zawiadomienie PKW lub komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu wyborczego. Termin na złożenie takiego zawiadomienia upływa – zgodnie z kalendarzem wyborczym – 12 lutego. 29 stycznia – wraz z publikacją w Dzienniku Ustaw rozporządzenia premiera o zarządzeniu wyborów samorządowych – ruszyła kampania wyborcza.
Rodzina 800+
Od 1 lutego br. rodzice i opiekunowie będą mogli składać wnioski o świadczenie wychowawcze w ramach programu Rodzina 800+ na nowy okres świadczeniowy, który będzie obowiązywał od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 roku. Świadczenie comiesięczne wypłacane jest w wysokości 800 zł i przysługuje na każde dziecko do ukończenia przez nie 18 lat. Jest ono realizowane niezależnie od osiąganych dochodów rodziny.
Orlen inwestuje na Węgrzech
Orlen finalizuje zakup kolejnych stacji paliw za granicą. Mowa o 63 obiektach na Węgrzech. Orlen to gigant paliwowy, którego inwestycje nie od dziś wykraczają poza granice Polski. W ostatnich 12 miesiącach koncern powiększył liczbę stacji o prawie 350 placówek, z czego ponad 330 to stacje za granicą. Polski koncern obecny jest także w Austrii, Niemczech, na Litwie czy na Słowacji.
GUS podał liczbę pracujących
Liczba pracujących w gospodarce narodowej na koniec sierpnia 2023 roku wyniosła 15.102,2 tys. – podał GUS. Na ostatni dzień lipca było 15.124,8 tys. pracujących. GUS podał, że średnia wieku wyniosła 42,6 roku, mediana wieku 42,0 lata. Według stanu na 31 sierpnia 2023 r. najwięcej, bo 2800,3 tys. pracujących w gospodarce narodowej skupionych było w przetwórstwie przemysłowym, tj. 18,5 proc. ogółu pracujących.
ŚWIAT
Minęło prawie 710 dni rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski dziękował Unii Europejskiej za przyjęty 1 lutego w Brukseli pakiet pomocowy dla Ukrainy w wysokości 50 miliardów euro. To środki w ramach budżetu UE do 2027 roku. Do tej pory przeciwne tej decyzji były Węgry, które - po negocjacjach w wąskim gronie - zmieniły zdanie.
Rzecznik Departamentu Stanu, Matthew Miller, na konferencji prasowej mówił, że decyzja UE ws. przekazania Ukrainie pomocy finansowej w wysokości 50 mld euro „tylko podkreśla to, co mówił sekretarz stanu USA: nie tylko Stany Zjednoczone wspierają Ukrainę, ale robi to szeroka koalicja sojuszników i partnerów w Europie i na świecie”.
Liczba podrobionych banknotów
W 2023 roku znacząco wzrosła liczba wykrytych fałszywych banknotów euro w Niemczech, a także w Europie. W Niemczech z obiegu wycofano prawie 56,6 tys. podrobionych banknotów – o 28 proc. więcej niż rok wcześniej. Wzrost tej liczby to wynik kilku większych oszustw, gdzie w grę wchodziły głównie fałszywe banknoty o nominałach 200 oraz 500 euro. Pomimo wzrostu liczby fałszerstw ryzyko kontaktu zwykłych obywateli ze sfałszowanymi pieniędzmi jest w dalszym ciągu niskie.
Wojsko ochrania uczniów
Uczniowie w Guayaquilu, największym mieście Ekwadoru, wrócili do szkół po 20 dniach nauki zdalnej, wprowadzonej z powodu zamieszek i starć sił rządowych z gangami narkotykowymi. Bezpieczeństwa pilnują wojsko, policja i prywatni ochroniarze. W ramach trzeciej fazy powrotu do normalności lekcje wznowiono w 3900 szkołach. Łącznie uczniowie wrócili już do ponad 14,7 tys. instytucji edukacyjnych w kraju, ale nieco ponad 800 wciąż nie wznowiło zajęć.
Debata nad sztuczną inteligencją
W kanadyjskim parlamencie trwają prace nad ustawą regulującą wykorzystanie sztucznej inteligencji, a założyciel jednego z najważniejszych centrów badawczych AI w Kanadzie apeluje do rządu, by sfinansował stworzenie niekomercyjnej AI. Kanada nie ma obecnie prawnych regulacji dotyczących AI, projekt ustawy jest po drugim czytaniu w Izbie Gmin, zajmie się nim komisja przemysłu i technologii. Celem rozwiązań jest zapewnienie, że dostępne w Kanadzie systemy AI są bezpieczne, nie stosują dyskryminacji, a jednocześnie firmy, które korzystają z AI, mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności.
Zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów
Brytyjski rząd zapowiedział w poniedziałek wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych, co ma zatrzymać ich rosnące używanie przez dzieci. Wprowadzone zostaną też nowe przepisy, mające na celu zapobieganie ich sprzedaży nieletnim. Wraz z zakazem jednorazowych e-papierosów zdelegalizowana zostanie sprzedaż wyrobów tytoniowych osobom urodzonym 1 stycznia 2009 roku lub później – nawet gdy już staną się pełnoletnie.