LITWA
W Sejmie o pisowni nazwisk
Łamane są zasady równości i sprawiedliwości
Rita Tamašunienė, posłanka na Sejm RL z ramienia Akcji Wyborczej Polaków na Litwie - Związku Chrześcijańskich Rodzin, przedstawiła w parlamencie projekt nowelizacji ustawy o pisowni imion i nazwisk w dokumentach. Projekt zakłada zezwolenie na zapis nielitewskich nazwisk ze znakami diakrytycznymi.
„Obecnie prawo nie przewiduje możliwości zapisu nazwisk w ich oryginalnej postaci, tj. z użyciem alfabetu łacińskiego ze znakami diakrytycznymi. Prawo do oryginalnego nazwiska i imienia mają tylko ci szczęśliwcy, w których nazwiskach nie występują znaki diakrytyczne” – przedstawiając projekt nowelizacji powiedziała Tamašunienė.
Ustawa o desowietyzacji przestrzeni publicznej
Sejm ustanowił zakaz propagowania reżimów totalitarnych, autorytarnych i ich ideologii w przestrzeni publicznej. Ustawa stworzy warunki do usuwania z przestrzeni publicznej symboli totalitaryzmu i autorytaryzmu – pomników, innych obiektów pamięci, nazw ulic, placów i innych obiektów publicznych.
Rozpoznawanie obiektów publicznych promujących reżimy totalitarne, autorytarne i ich ideologie będzie przeprowadzane przez Centrum Badań Ludobójstwa i Ruchu Oporu Ludności Litwy oraz instytucje samorządowej. Powołana przez Sejm komisja międzyinstytucjonalna oceni, czy obiekty użyteczności publicznej nie naruszają określonych w ustawie zakazów. Jej skład i przewodniczącego zatwierdzi Sejm na wniosek Centrum.
Tryb otrzymania dwóch dokumentów tożsamości
Obywatelom Litwy właścicielom jednego dokumentu tożsamości – paszportu albo dowodu osobistego – otrzymać drugi dokument będzie prościej. Co prawda, udogodnienie będzie przysługiwało jedynie w tym przypadku, gdy od ostatniego skanowania osobistych danych biometrycznych minęło nie więcej niż sześć miesięcy. Jak tłumaczyli pracownicy Departamentu Migracji, mieszkańcy, którzy zamówili jeden dokument tożsamości np. dowód osobisty, często wyrażają życzenie otrzymania również paszportu. W roku bieżącym Departament Migracji wydał 416 tys. paszportów i prawie 270 tys. dowodów osobistych.
Spółki borykają się z problemem braku pracowników
Służba Zatrudnienia poinformowała, że w tym roku czterech z pięciu pracodawców zetknęło się z problemem braku pracowników. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez SZ, 43,7 proc. spółek kraju miało kłopoty ze znalezieniem odpowiednich specjalistów i przekonania do podjęcia pracy w spółce. Szczególnie boleśnie problem dotyczył takich dziedzin jak: ochrona zdrowia, transport, opieka socjalna, oświata, budownictwo, publiczne zarządzanie, energetyka itd.
Kierowcy trujących pojazdów pod lupą
Kierowcy najbardziej trujących aut od początku nowego roku znajdą się pod lupą pracowników resortu ochrony środowiska oraz policji. Ministerstwo Ochrony Środowiska przewiduje, że w przypadku ustalenia nadmiernej emisji spalin właściciele trujących pojazdów będą zmuszeni do powtórnej kontroli technicznej. „Truciciele” mają być wyjawiani podczas sporadycznych kontroli przy pomocy specjalistycznego sprzętu diagnostycznego. Obecnie badania stanu technicznego auta są przeprowadzane co dwa lata.
Najwięcej Ukraińców w stolicy
21 tys. Ukraińców od początku rozpętanej przez Rosję w ich kraju wojny znalazło zatrudnienie na Litwie. Większość uchodźców jest w wieku produkcyjnym i po podjęciu pracy do budżetu kraju miesięcznie wpłaca prawie 5 mln euro. Takie dane w ubiegłym tygodniu przytoczyło Ministerstwo Opieki Socjalnej i Pracy Litwy. Uchodźcy z Ukrainy znaleźli zatrudnienie w branży budowlanej, produkcyjnej, magazynowej, handlowej, transportowej i innych. Najwięcej Ukraińców znalazło pracę w Wilnie – 6,8 tys., w Kownie – 2,9 tys., Kłajpedzie – 2,6 tys.
Liczba Polaków zmniejszyła się nieznacznie
Jak poinformował Departament Statystyki Litwy, porównując dane spisów powszechnych z 2001 i 2021 roku, widać, że najbardziej spadła liczba ludności narodowości rosyjskiej – z 6,3 proc. do 5 proc. Nieco mniej spadła ilość Polaków – z 6,7 proc. do 6,5 proc., Białorusinów – z 1,2 proc. do 1 proc. Dane ze spisu powszechnego z 2021 r. pokazały też, że ilość Rosjan, Białorusinów i Ukraińców wśród mieszkańców miast jest wyższa niż wśród mieszkańców wsi, a Litwinów i Polaków – odwrotnie. Na wsi Litwini stanowią 87,1 proc. ogółu mieszkańców, w mieście 83,4 proc., na wsi Polaków jest 7,9 proc., a w mieście – 5,8 proc.
Odszkodowania za żydowskie mienie osobiste
W tym tygodniu Sejm RL zatwierdził wypłacenie 37 mln euro odszkodowania za zawłaszczone bądź znacjonalizowane przez nazistów i sowietów żydowskie mienie osobiste. Nowelizacja ustawy wejdzie w życie 1 stycznia 2023 roku.
W czasie dokonanej przez Niemcy faszystowskie okupacji w latach 1941-1944 na Litwie zamordowano około 90 proc. z ponad 208 tys. litewskich Żydów.
POLSKA
Koniec z lichwą
Od niedzieli obowiązuje ustawa antylichwiarska. Jej główny cel to ograniczenie nadużyć, jakich dopuszczały się firmy pożyczkowe. Ich skala w wielu przypadkach była ogromna. Teraz limity tzw. pozaodsetkowych kosztów pożyczki takich jak: marże, prowizje, opłaty za przygotowanie umowy i jej obsługę, ubezpieczenie w całym okresie spłaty nie mogą być wyższe od 5 proc. całkowitej kwoty pożyczki w przypadku tzw. chwilówek. W skali roku te pozaodsetkowe koszty będą wynosiły 20 proc. i maksymalnie 45 proc. w całym okresie kredytowania.
Trwa dystrybucja węgla przez samorządy
W ostatnim czasie jednym z priorytetowych zadań rządu jest zapewnienie dostaw węgla i współpraca z samorządami. Obecnie umowy na dystrybucję węgla podpisało 2400 gmin, a sam transport surowca przebiega sprawnie. W umowach do końca 2022 roku było zamówionych 900 tys. ton węgla z różnych stron świata. Na ten moment do skupów na terenie Polski zostało dostarczone 600 tys. ton.
Kontrola sprzedaży choinek
Policjanci z woj. łódzkiego kontrolują punkty, w których sprzedawane są choinki. Sprawdzają źródło pochodzenia drzewek oraz faktury świadczące o ich zakupie i legalnej dystrybucji. Z kolei wspólne patrole ze Strażą Leśną mają zapobiec nielegalnej wycince i kradzieży choinek z lasu, kłusownictwu i niszczeniu lasów. Zgodnie z Kodeksem wykroczeń za nielegalny wyrąb drzew w lesie grozi mandat do 500 zł, a jeśli sprawa trafi do sądu – grzywna do 5 tys. zł. W skrajnych przypadkach może skończyć się aresztem lub ograniczeniem wolności.
Dobre wiadomości z ZUS
Emeryci i renciści, którym ZUS wypłaca świadczenia 25. każdego miesiąca, w grudniu otrzymają je przed świętami. Dotyczy to zarówno wypłat przekazywanych przez listonosza, jak i przelewów, które trafiają na rachunki bankowe. Świadczenia doręczane przez listonoszy trafią na pocztę 20 grudnia, a świadczenia przekazywane na konto – 22 grudnia. Do końca miesiąca pieniądze otrzymają także osoby, których termin wypłaty świadczenia przypada na 1 stycznia 2023 r. 28 grudnia ZUS przekaże środki na pocztę, a przelewy na rachunki bankowe zrealizuje 29.
ŚWIAT
Minęło 300 dni rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Ukraiński sztab generalny informuje o rosyjskich stratach. Jak podaje, od początku inwazji na pełną skalę Rosja straciła w Ukrainie ok. 100 tys. 950 żołnierzy, 3 tys. 5 czołgów, 283 samoloty, 1698 dronów.
Dalszy aktywny udział w nielegalnej rosyjskiej wojnie napastniczej byłby sprzeczny z wolą i aspiracjami narodu białoruskiego. Jeśli białoruskie władze bezpośrednio zaangażują Białoruś w wojnę Rosji z Ukrainą, G7 nałoży na reżim ogromne dodatkowe sankcje - oświadczyli ministrowie spraw zagranicznych G7 w oświadczeniu zamieszczonym na stronie internetowej ministerstwa spraw zagranicznych Niemiec.
Porozumienie ws. limitu cen gazu
Państwa unijne porozumiały się w sprawie limitu cen rosyjskiego gazu. W ramach nowych ustaleń referencyjne stawki za ten surowiec wyniosą do 180 euro za megawatogodzinę. Limit może zostać uruchomiony od 15 lutego i początkowo nie będzie miał zastosowania w przypadku transakcji pozagiełdowych.
10 mostów dla Ukrainy
Norwegia przekaże Ukrainie 10 mostów, aby pomóc przywrócić normalną komunikację w regionach, w których mosty zostały zniszczone podczas działań wojennych. Całkowity koszt mostów to 30 milionów koron norweskich (ok. 2,9 mln euro), ich transfer na Ukrainę finansowany jest z budżetu humanitarnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Rekordowy budżet obronny
Amerykański Senat przegłosował budżet obronny USA, opiewający na rekordową kwotę 858 mld dolarów. Ustawa zobowiąże Pentagon do przeprowadzenia raportu na temat potencjalnego przesunięcia wojsk na wschodnią flankę, przeznaczy 800 mln dol. dla Ukrainy i zniesie obowiązek szczepień na COVID-19 dla żołnierzy. Ustawa została przyjęta zdecydowaną większością przez polityków obydwu partii, stosunkiem głosów 83:11.
Zamieszki po finale MŚ 2022
Łącznie we Francji zatrzymano 227 osób, w tym 47 w Paryżu i jego aglomeracji, podczas starć z policją po wygranym w niedzielę przez Argentynę z Francją finale piłkarskiego mundialu. Duże siły, liczące 14 tys. policjantów i żandarmów, zostały rozmieszczone w całym kraju, w tym 2750 w Paryżu, w celu powstrzymania przewidywanych incydentów, które miały już miejsce po ćwierćfinale z Anglią, a następnie półfinale z Marokiem.
Rośnie liczba nielegalnych imigrantów
W tym roku do Niemiec nielegalnie wjechało łącznie 85 308 osób. To wzrost o 48 proc. w stosunku do 2021 roku. Większość, 58 601, nieuprawnionych wjazdów odbyło się przez granice z Polską, Czechami, Austrią i Szwajcarią. W porównaniu z poprzednim rokiem wzrosła też przestępczość związana z przemytem – o 30 proc. Od stycznia do października 2022 roku wykryto 2149 przemytników, czyli już więcej niż w roku poprzednim (między styczniem a październikiem 2021 – 1656).