LITWA
Nie żyje były premier Litwy
6 grudnia po długiej chorobie zmarł były premier Litwy Adolfas Šleževičius. Miał 74 lata. Z wykształcenia był inżynierem i ekonomistą. W latach 1989-1990 pełnił funkcję zastępcy ministra rolnictwa. Od 1991 kierował litewsko-norweskim przedsiębiorstwem C.-Olsen-Baltic. Od marca 1993 do lutego 1996 stał na czele litewskiego rządu.
Został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska premiera po tym, jak 19 grudnia 1995 roku Zarząd Banku Litwy ogłosił zawieszenie działalności banku „Lietuvos akcinis inovacinis bankas”. Kilka tygodni później okazało się, że Šleževičius wycofał z tego banku lokatę terminową dzień przed bankructwem, tj. mógł nadużyć stanowiska. 4 stycznia 1996 roku prezydium Litewskiej Demokratycznej Partii Pracy (LDDP) do której należał, uznało to zachowanie jako „błąd moralny i polityczny”, ale nie zatwierdziło dymisji. 6 stycznia z powodu zachowania premiera do dymisji podali się ministrowie Povilas Gylys i Linas Linkevičius. Prezydent Algirdas Brazauskas zażądał dymisji premiera, ten jednak się nie zgodził.
Zmienna maksymalna prędkość
Przekroczenie dozwolonej szybkości albo nieodpowiednia prędkość – to najczęstsze przyczyny wypadków drogowych w ostatnich pięciu latach na Litwie. Dlatego Dyrekcja Dróg Samochodowych Litwy wraz ze spółką konsultacyjną IT „CGI Lithuania” wdrożyli nowy program zarządzania i ostrzeżenia prędkością. Odpowiednie urządzenia, reagując na warunki atmosferyczne na drogach, zmieniają dozwoloną prędkość na drogach Litwy. Kierowcy przyjdzie się uważniej obserwować znaki drogowe, gdyż na nich będzie wyświetlana maksymalna dozwolona prędkość w zależności od panujących warunków klimatycznych. Na szosach litewskich zamontowano już 100 znaków drogowych, gdzie dozwolona prędkość zmienia się.
Nadchodzący rok – wielkich wyzwań
Jak podał Litewski Instytut Wolnego Rynku, w drugim kwartale bieżącego roku Litwie udało się poprawić swą pozycję i wyjść z pierwszej piątki krajów, w których zanotowano największe zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Litwa pod tym względem zajmuje szóstą pozycję i wyprzedza swych sąsiadów – Łotwę i Estonię. Jak podaje Eurostat, największe zagrożenie ubóstwem w krajach Europy Środkowej jest w Bułgarii, najmniejsze – w Czechach. Ekonomista Aleksander Izgorodin przestrzega przed nadmierną radością, gdyż, według niego, nadchodzący rok będzie rokiem wielkich wyzwań.
„Stokrotka” przejmie 14 nowych sklepów
Sieć handlu detalicznego artykułami spożywczymi „Stokrotka”, która od 2018 roku wchodzi w skład litewskiej grupy handlowej Maxima, zawarła umowę, na podstawie której przejmie 14 sklepów działających w województwie mazowieckim. Planuje się, że dochody przejętych sklepów będą wynosiły ponad 25 mln euro. Sieć handlu detalicznego „Stokrotka” rozwija się niezwykle dynamicznie i co roku otwiera 100 nowych sklepów. „Stokrotka” jest popularna nie tylko wśród Polaków, ale też Litwinów, gdyż proponuje klientom szeroką ofertę asortymentową w atrakcyjnych, niskich cenach, w której szczególny nacisk położony jest na produkty świeże.
Najwyższe wynagrodzenia w powiecie wileńskim
W trzecim kwartale br. różnica w wysokości płacy zarobkowej pomiędzy regionami kraju wynosiła 345,7 euro – poinformował Departament Statystyki Litwy. Najwyższe wynagrodzenia – 1900 euro brutto – otrzymywali pracownicy przedsiębiorstw, instytucji i organizacji w powiecie wileńskim. Najmniejsze – 1418 euro – pracownicy powiatu tauroskiego. We wszystkich powiatach w trzecim kwartale odnotowano wzrost płacy zarobkowej od 0,4 do 2,7 proc., czyli to samo co nic, a to z powodu wysokiego poziomu inflacji.
Kraje nadbałtyckie mają przebudować sieci kolejowe
Litwa, Łotwa i Estonia do 2026 roku muszą opracować plan przebudowy własnych sieci kolejowych i dostosowania rozstawu szyn do standardów europejskich Tak na początku tego tygodnia zdecydowali ministrowie transportu krajów Unii Europejskiej. Kraje byłego Związku Radzieckiego otrzymali w schedzie rozstaw szyn, który wynosi 1520 mm, podczas gdy w Europie jest on mniejszy i wynosi 1435 mm. Rozwój nowej sieci transportowej w Europie przewiduje włączenie krajów nadbałtyckich do nowego korytarza Bałtyk-Morze Czarne-Morze Egejskie, co umożliwi eksporterom wygodniejsze dostarczanie towarów do krajów południowoeuropejskich.
POLSKA
Polski romantyzm z Wileńszczyzny zawitał do Warszawy
Bądźmy braćmi nie w słowach, a w czynach
Otwarciem wystawy plastyków w Muzeum Niepodległości pt. „Szlakiem Adama Mickiewicza” uświetniono 25 listopada 2022 r. „Rok Romantyzmu Polskiego”, którego Sejm RP uchwalił 17 listopada 2021 roku. W 1822 roku w Wilnie, w wydawnictwie Zawadzkiego został wydany pierwszy tomik poezji „Ballady i Romanse” Adama Mickiewicza, który i zapoczątkował romantyzm polski. Poświęcone właśnie temu nurtowi polskiej kultury dzieła malarskie zaprezentowali członkowie Stowarzyszenia Plastyków Polskich z Litwy „Elipsa”.
Prowadzący uroczystość otwarcia, główny organizator, prezes Stowarzyszenia Instytut Kresów Rzeczypospolitej (SIKRP) Zygmunt Grochowski przypomniał, że w związku z sejmową uchwałą SIKRP i Stowarzyszenie Plastyków Polskich na Litwie „Elipsa” (SPPL), a także organizacje wspierające – Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”, Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) oraz sponsor główny imprezy – Warszawska Spółdzielnia Handlowa „Fala” – postanowiły przyłączyć się do uczczenia historycznej daty
Pieniądze z funduszy szwajcarskich
Polska otrzyma ponad 320 mln franków szwajcarskich, czyli ok. 1,5 mld zł. Środki zostaną uruchomione w ramach drugiej edycji szwajcarsko-polskiego programu współpracy. Ma być realizowany do 2029 roku. Pierwsza jego edycja obejmowała lata 2007-2017. Wówczas Polska otrzymała 489 milionów franków szwajcarskich.
Zmiany w Kodeksie Karnym
Prezydent Andrzej Duda podpisał obszerną nowelizację kodeksu karnego przygotowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Nowe przepisy zakładają zaostrzenie kar dla sprawców najcięższych przestępstw. Wprowadzono karę bezwzględnego dożywocia, bez możliwości ubiegania się o przedterminowe zwolnienie. Nowe przepisy likwidują także widełki 15-25 lat na rzecz wymiaru do 30 lat. Wielkie zmiany czekają kierowców. Nowelizacja kodeksu karnego zakłada konfiskatę auta dla kierujących pojazdem pod wpływem alkoholu powyżej 1,5 promila.
Dwa ogniska grypy u dzikich ptaków
Stwierdzono dwa ogniska grypy wśród dzikich ptaków. Obecność wirusa wykryto u padłych łabędzi niemych znalezionych w miejscowości Świecie (woj. kujawsko-pomorskie). W sumie w tym roku odnotowano w Polsce 30 takich przypadków. Od 1 stycznia do 5 grudnia br. w Polsce stwierdzono też 35 ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) u drobiu. W całym 2022 r. z powodu grypy zlikwidowano dotąd ponad 1,2 mln sztuk drobiu.
Stopa bezrobocia na stałym poziomie
Stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce nie zmieniła się w porównaniu z październikiem i w listopadzie pozostała na poziomie 5,1 proc. Bezrobocie pod koniec listopada kształtowało się w przedziale od 2,9 proc. w województwie wielkopolskim do 8,7 proc. w podkarpackim. Pod koniec ubiegłego miesiąca w urzędach pracy zarejestrowanych było 801,5 tys. bezrobotnych. W rejestrach bezrobotnych w końcu listopada 2022 r. było o 97,3 tys. (tj. o 10,8 proc.) mniej osób niż w końcu listopada 2021 r.
ŚWIAT
Mija prawie 290 dni rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
"Siły ukraińskie i rosyjskie walczą teraz w obwodzie donieckim, przy czym miasto Bachmut jest świadkiem największej przemocy i walk" - przekazał korespondent wojenny z "The Guardian".
Ukraiński Sztab Generalny poinformował o działaniach ofensywnych agresora na kierunkach bachmuckim i awdijiwskim w obwodzie donieckim. Wojska ukraińskie odparły ataki w rejonie Biłohoriwki w obwodzie ługańskim, a także pod Kliszczijiwką i Marjinką w obwodzie donieckim. Wojska rosyjskie przeprowadziły w ciągu doby pięć ataków rakietowych i trzy lotnicze, a także 54 ostrzały z wyrzutni wieloprowadnicowych.
Udział prezesa ZPL i AWPL Tomaszewskiego w Warsaw Summit
Europa oparta na prawdziwych wartościach
2-3 grudnia w Warszawie odbył się ECR Party Warsaw Summit z udziałem najważniejszych liderów partii patriotycznych i chrześcijańskich w Europie, tworzących sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów, którego jednym z założycieli jest Akcja Wyborcza Polaków na Litwie-Związek Chrześcijańskich Rodzin.
Warszawski zjazd poprzedzony został kongresem, wchodzącej w skład Zjednoczonej Prawicy, partii Republikanie, liderem której jest europoseł Adam Bielan. Gośćmi honorowymi kongresu byli Jarosław Kaczyński, prezes Prawa i Sprawiedliwości, Waldemar Tomaszewski prezes AWPL-ZChR oraz europoseł Rob Roos z holenderskiej partii Forum na rzecz Demokracji.
Atak bombowy w Afganistanie
Co najmniej siedem osób zginęło, a sześć zostało rannych w wyniku eksplozji, do której doszło w mieście Mazar-i-Szarif na północy Afganistanu; ofiarami byli pracownicy z branży naftowej, zmierzający autokarem do siedziby swojej firmy.
Ten atak to kolejny zamach w Afganistanie w ostatnich tygodniach. Ostatni miał miejsce 30 listopada.
Aspiracje wyborcze Johnsona
Były brytyjski premier Boris Johnson zamierza wystartować w wyborach do Izby Gmin w 2024 roku z tego samego okręgu, który obecnie reprezentuje – Uxbrigde and South Ruislip w zachodnim Londynie. Oddział Partii Konserwatywnej z tego okręgu oświadczył, że w pełni popiera Johnsona jako lokalnego posła i kandydata w jakichkolwiek przyszłych wyborach.
Gaz drożeje o ponad 2 proc.
Gaz z dostawą w przyszłym roku w holenderskim hubie TTF drożeje we wtorek o ponad 2 proc. – do poziomu ponad 138 euro za MWh. Kontrakty na styczeń, luty i marzec rosną o niemal 2,3 proc. – do poziomu 138-139 euro za MWh. Gaz z dostawą w kolejnych miesiącach drożeje o 2,4-2,7 proc. – do prawie 140 euro za MWh.
Wiceprezydent skazana za korupcję
Federalny sąd w Argentynie skazał obecną wiceprezydent tego kraju Cristinę Fernandez de Kirchner na 6 lat więzienia za kierowanie organizacją przestępczą, która podczas jej prezydentury w latach 2007-2015 zdefraudowała z państwowego budżetu 1 miliard dolarów poprzez przydzielanie zamówień publicznych magnatowi budowlanemu Lazaro Baezowi, blisko związanemu z rodziną obecnej wiceprezydent. Prokuratura żądała dla wiceprezydent 12 lat więzienia i dożywotniego zakazu pełnienia funkcji publicznych.
Katastrofa samolotu szkoleniowego
Samolot szkoleniowy rozbił się w północno-zachodniej Turcji. Zginęły dwie osoby. Do tragicznego zdarzenia doszło w prowincji Bursa. Samolot spadł na otwartym polu w pobliżu elektrowni gazowej o cyklu kombinowanym. Sam obiekt nie został uszkodzony.