Finał „The Voice of Poland”
LITWA
Sejm przyjął budżet na 2023 rok
Deficyt – jeden z najwyższych w UE
Sejm uchwalił we wtorek (22 listopada) ustawę budżetową na 2023 rok. W przyszłorocznym budżecie przewidziano m.in. wzrost minimalnego miesięcznego wynagrodzenia, zwiększenie kwoty dochodu wolnego od podatku (NPD), podwyżkę płac nauczycieli, lekarzy, pracowników kultury i funkcjonariuszy, rekompensaty cen energii dla mieszkańców i przedsiębiorstw, zwiększenie wydatków na obronę narodową. Za przyjęciem budżetu opowiedziało się 73 posłów, przeciw było 43, a 6 wstrzymało się od głosu.
Planowane dochody budżetu państwa w przyszłym roku mają wynieść 15,5 mld euro, wydatki – 18,6 mld euro, a deficyt – 4,9 proc. PKB. Dług państwa wyniesie 42,9 proc. PKB. Według wskaźników, obliczanych na podstawie prognozy Ministerstwa Finansów, PKB Litwy wzrośnie w przyszłym roku o 1,4 proc. Jeśli zimą ceny energii spadną, deficyt budżetowy może być mniejszy.
Wzrosną gaże pracowników naukowych
Sejm RL znowelizował Ustawę o nauce i studiach, dzięki czemu o 10 proc. wzrosną gaże dla pracowników naukowych. Zgodnie z poprawkami w państwowych instytutach naukowo-badawczych wynagrodzenie zasadnicze pracownika naukowego wzrośnie od 210 do 434 euro.
Dzień motywujący seniorów
Na liście dni świątecznych znalazł się jeszcze jeden dzień, który jest poświęcony seniorom. W ubiegłym tygodniu litewski parlament uprawomocnił „dzień studiującego seniora”. Dzień ten będzie obchodzony 1 października, czyli w dniu, gdy jest obchodzony Międzynarodowy Dzień Osób Starszych. Inicjatorzy liczą, że ustanowienie Dnia Studiującego Seniora będzie bodźcem motywującym osoby w starszym wieku do doskonalenia się, aktywniejszego zaangażowania w działalność społeczną, a tym samym podniesienia poziomu jakości życia.
Rynkowi nieruchomości brakuje już powietrza
Kupno nieruchomości na Litwie wyraźnie wykazuje tendencje spadkowe, rynek nieruchomości wyhamowuje, a liczba zawieranych umów o kupnie-sprzedaży powraca do poziomu sprzed pandemii, czyli do roku 2019 – zaopiniował Bank Litwy (LB). Według LB, dotychczas byliśmy świadkami swoistego spurtu, czyli nagłego przyśpieszenia na rynku nieruchomości, ale ostatnio dostaje on zadyszki. Przyczyną tego jest to, że skok cen na nieruchomości nie był adekwatny w stosunku do fundamentalnych wskaźników demograficznych i gospodarczych.
Kolejna dotacja dla narodowego przewoźnika
Przedsiębiorstwo „Lietuvos geležinkeliai” (Koleje Litewskie), które w tym roku straciło wiele zamówień na przewóz ładunków i na skutek tego dochodów, w budżecie na rok 2023 przewidziano kolejną dotację państwową w wysokości 130 mln euro. Część sumy będzie gwarancją na uzyskanie kredytów. Jak uściśliło Ministerstwo Finansów Litwy, narodowy przewoźnik w przyszłym roku powinien otrzymać wsparcie w wysokości 284,4 mln euro. Pieniądze będą pochodziły z budżetu oraz środków z Unii Europejskiej. W ciągu dziewięciu miesięcy br. „Lietuvos geležinkeliai” do punktów docelowych dostarczyły 23,6 mln ton ładunków, czyli o 37 proc. mniej niż w roku ubiegłym.
Wyrzucanie jedzenia – problem światowy
Krajowe gospodarstwa domowe nadal marnują i wyrzucają żywność – wynika z badań przeprowadzonych przez „Maisto bankas” i „Swedbank”. Najwięcej jedzenia wyrzuca się na śmietnik po świętach zarówno ogólnokrajowych, jak i rodzinnych. Jak wynika z wniosków badania, najczęściej do kontenerów na śmiecie wędrują owoce i pieczywo. Według raportu Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa FAO na świecie, w całym łańcuchu rolno-żywnościowym, marnuje się rocznie 1,3 mld ton żywności. Przez wyrzucanie jedzenia marnujemy również na świecie 250 bilionów litrów wody, a na każdy kilogram wyprodukowanej żywności, do atmosfery wydzielane jest 4,5 kg dwutlenku węgla.
POLSKA
Finał „The Voice of Poland”
Jak poradziła sobie Ewelina?
13. sezon „The Voice of Poland” dobiegł końca. W ścisłym finale wystąpiło 4 uczestników: Dominik Dudek, Łukasz Drapała, Konrad Baum oraz Ewelina Gancewska.
Podczas finału „The Voice of Poland” zwycięzcę programu wybierali widzowie głosowaniem SMS. Ostatni odcinek show został podzielony na trzy części, pod koniec każdej z nich uczestnik z najmniejszą liczbą głosów, żegnał się z programem.
Potaniały zboża na rynku krajowym
W Polsce spadły ceny zbóż przeznaczonych zarówno na eksport, jak i na potrzeby krajowe. Na ten spadek wpływ miały m. in. zniżkujące ceny zbóż na giełdach światowych, a także zaawansowane zbiory kukurydzy oraz umocnienie złotego do np. dolara. Zbiory kukurydzy na ziarno są zaawansowane, chociaż ciągle sporo ziarna pozostaje na polach na wschodzie i południowym-wschodzie kraju. Sporo ziarna do zebrania pozostaje jeszcze w centrum kraju. Z kolei, w regionach na północy kraju dotychczas kukurydzę zebrano z ponad 90 proc. powierzchni, a na zachodzie z ok. 95 proc. areału.
Projekty układu dróg wokół lotniska
Siedem podmiotów złożyło oferty w przetargu Centralnego Portu Komunikacyjnego na opracowanie koncepcji układu dróg w rejonie przyszłego lotniska, w tym węzła na autostradzie A2 po jego wschodniej stronie i skrzyżowania z drogą krajową nr 50 na południu. Łącznie wokół portu ma powstać ok. 30 km nowych dróg. Szacowana wartość kontraktu to 25 mln zł.
Dłuższa kadencja samorządów
Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę, która wydłuża kadencję samorządów do 30 kwietnia 2024 r. Ma ona na celu rozdzielenie dat wyborów parlamentarnych i samorządowych. Zgodnie z wcześniejszym kalendarzem wyborczym jedne i drugie miały odbyć się jesienią 2023 r. Ustawa o przedłużeniu kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego ma charakter epizodyczny, co oznacza, że jej przepisy wprowadzają czasowe odstępstwo od uregulowanej już materii.
Via Carpatia zostanie rozbudowana
21 listopada 2022 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podpisała umowę na dobudowę drugiej jezdni na niemal 14 km odcinku drogi ekspresowej S19 Sokołów Małopolski Północ - Jasionka. Inwestycja zostanie zrealizowana przez firmę Strabag, a jej koszt wyniesie ok. 272,8 mln zł. Dzięki budowie drugiej jezdni trasa ta będzie miała standard dwujezdniowej drogi ekspresowej, posiadającej po dwa pasy ruchu w każdą stronę, z pasem awaryjnym o szerokości 2,5 m i poboczami. Zgodnie z podpisaną umową wszystkie prace powinny zostać ukończone w IV kwartale 2026 r.
ŚWIAT
Minęło 9 miesięcy rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Według Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Ukrainy w walkach od 24 października do 24 listopada zginęła rekordowa liczba rosyjskich żołnierzy, 17 470. To jeszcze więcej niż w pierwszym miesiącu wojny. Całkowite straty rosyjskie według Ukraińców to ponad 85 000 żołnierzy. Moskwa twierdzi, że jej straty są mniejsze.
Potężne rosyjskie ataki rakietowe na infrastrukturę krytyczną Ukrainy pogrążyły dziesiątki miast w ciemnościach i chłodzie. I choć w czwartek władze kraju podały, że w wielu miejscach przywrócono zasilanie, sytuacja ludności cywilnej wciąż jest bardzo trudna.
Kościół pw. bł. Marianny Biernackiej
20 listopada, w uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, w Grodnie na Białorusi odbyły się poświęcenie i wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę kościoła pw. bł. Marianny Biernackiej, polskiej błogosławionej, zamordowanej 13 lipca 1943 r. przez Niemców, razem z 49 mieszkańcami Lipska na fortach za wsią Naumowicze pod Grodnem. Błogosławiona Marianna Biernacka ofiarowała się za swoją synową, oczekującą na urodzenie dziecka.
Podczas uroczystości, której przewodniczył ks. abp Tadeusz Kondrusiewicz, zostały wniesione relikwie patronki parafii, a także była sprawowana pierwsza Msza św. w murach budującego się kościoła. Obecny był również biskup grodzieński Aleksander Kaszkiewicz.
Inflacja w strefie euro – kolejny rekord
Unijny urząd statystyczny Eurostat 17 listopada podał najnowsze dane na temat skali inflacji w strefie euro. W październiku br. inflacja cen konsumpcyjnych w strefie euro wyniosła 10,6 proc. w skali rocznej. We wrześniu wskaźnik ten wynosił 9,9 proc.
Jak podano w komunikacie, w październiku największy wpływ na inflację w strefie euro miał wzrost cen energii, żywności, alkoholu i tytoniu, usług oraz nieenergetyczne towary przemysłowe. To najwyższy poziom w historii euro.
W całej Unii Europejskiej inflacja wyniosła w październiku 11,5 proc. w skali rok do roku (we wrześniu 10,9 proc.). Spośród krajów UE najwyższa inflacja jest w Estonii (22,5 proc.), na Litwie (22,1 proc.), na Węgrzech (21,9 proc.) i na Łotwie (21,7 proc.), a najmniejsza we Francji (7,1 proc.), w Hiszpanii (7,3 proc.) i na Malcie (7,4 proc.).
Nowe zasady ochrony unijnej infrastruktury krytycznej
PE zatwierdził nowe zasady ochrony unijnej infrastruktury krytycznej. Nowe prawo wprowadza minimalne zasady dotyczące oceny ryzyka i krajowych strategii odporności oraz harmonizuje definicję infrastruktury krytycznej. Dyrektywa obejmuje sektory energii, transportu, bankowości, infrastruktury rynku finansowego, infrastruktury cyfrowej, wody pitnej i ścieków, żywności (w tym produkcji, przetwarzania i dostarczania), zdrowia, administracji publicznej i przestrzeni kosmicznej.
Silne trzęsienie ziemi w rejonie Wysp Salomona
Trzęsienie ziemi o magnitudzie 7 st. nawiedziło archipelag Wysp Salomona położony w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. Wydano ostrzeżenie przed falami tsunami. Epicentrum wstrząsów znajdowało się pod dnem oceanu na głębokości 13 km, w odległości ok. 56 km na południowy zachód od stolicy archipelagu – Honiary. Władze zaleciły ludności przemieszczenie się na wyżej położone tereny.
Tragiczne skutki kataklizmu w Indonezji
Liczba ofiar śmiertelnych trzęsienia ziemi na indonezyjskiej wyspie Jawa wzrosła do 162; są też setki rannych, a ponad 13 tys. osób musiało opuścić swoje domy. Poprzednio informowano o 44 ofiarach śmiertelnych. Trzęsienie ziemi, które w poniedziałek nawiedziło Jawę, największą wyspę Indonezji, miało magnitudę 5,6. Epicentrum trzęsienia znajdowało się w dystrykcie Cianjur, ok. 120 km na północny zachód od stolicy kraju, Dżakarty.
36 osób zginęło w pożarze fabryki
Co najmniej 36 osób poniosło śmierć, a 2 zostały ranne w pożarze fabryki w mieście Anyang, w prowincji Henan (środkowe Chiny). Los 2 osób pozostaje nieznany. Pożar wybuchł w poniedziałek po południu, czasu lokalnego, w zakładach Kaixinda Trading Co. Ltd., w przemysłowej dzielnicy Wenfeng. W walce z żywiołem uczestniczyły 63 pojazdy gaśnicze. Późnym wieczorem pożar udało się opanować.
Ślady materiałów wybuchowych na Nord Stream
Szwedzka prokuratura poinformowała, że na uszkodzonych gazociągach Nord Stream odnaleziono ślady materiałów wybuchowych. Wniosek z dochodzenia szwedzkiej prokuratury jest taki, jak podano w oświadczeniu, że wybuchy przy Nord Stream 1 i 2 to był sabotaż. Dochodzenie szwedzkiej prokuratury będzie kontynuowane. Niezależne śledztwa w tej sprawie prowadzą również prokuratury w Danii i Niemczech.