Zabytkowa kapliczka w Dziewieniszkach odzyska swój dawny blask
Coś więcej niż budowla
Kilka dni temu ruszyły prace renowacyjne murowanej kapliczki, zwanej szwedzką, w Dziewieniszkach.
Kapliczka szwedzka – to jeden z obiektów zabytkowych na terenie rejonu solecznickiego. Samorząd rejonu solecznickiego już w 2018 roku zaplanował jej remont, ale najpierw konieczne było przeprowadzenie pomiarów katastralnych, dopełnienie procedur prawnych i zarejestrowanie obiektu w Centrum Rejestrów. W 2019 roku opracowano projekt naprawy (badania, remont, konserwacja i eliminowanie stanu awaryjnego), uzyskano pozwolenie na roboty remontowe. Zaplanowane przez samorząd prace zostały zakłócone przez nieprzewidziane okoliczności: w latach 2020 i 2021 ogłoszono cztery przetargi na wykonanie robót, które ze względu na brak ofert nie doszły do skutku, a kiedy w końcu przetarg odbył się, to wykonawca odmówił podpisania umowy. Mimo to o kaplicę cały czas dbano, teren wokół niej był porządkowany, postawiono tablicę informacyjną, przycinano gałęzie rosnących w pobliżu drzew.
W 2023 roku zwiększone zostały środki finansowe na remont kapliczki, przeprowadzono kolejny przetarg, wyłoniono zwycięzcę – firmę „Auksta”, z którą podpisano umowę na wykonanie prac remontowych. 26 lutego br. wokół kapliczki stanęły już rusztowania.
– Kaplica szwedzka to coś więcej niż budowla, to część historii naszego regionu, dlatego nie sposób określić jej rangi. W rejonie solecznickim zabytki otoczone są szczególną opieką, dlatego naprawa kaplicy była konsekwentnie zaplanowana i wyczekiwana. Samorząd rejonu dba nie tylko o zabytki o znaczeniu narodowym, takie jak np. pałac w Jaszunach, ale także o obiekty ważne dla społeczności lokalnej, takie jak np. pomnik powstańców w Rudnikach nad Mereczanką. Z budżetu samorządu przeznaczane są także środki finansowe dla wspólnot religijnych na remont dziedzictwa sakralnego – tłumaczy Erika Sudnicka, specjalistka Wydziału Inwestycji i Planowania Strategicznego.
Jak się pojawiła w Dziewieniszkach kaplica szwedzka? Według historyków, została ona zbudowana w końcu XVII - w pierwszej połowie XVIII w. Jej budowa związana jest z potopem szwedzkim (1655-1660) i wojną północną (1700-1721). Nie jest do końca jasne, kto zbudował kaplicę: Szwedzi czy lokalni mieszkańcy. Możliwe, że wcześniej na miejscu kapliczki stał krzyż, który, jak i później kapliczka, miały chronić przed dżumą. Badacze przypuszczają, że kapliczka może także oznaczać miejsce pochówku. Prawdopodobnie w końcu XIX - na początku XX w. została ona przebudowana.
Cieszy to, że los szwedzkiej kapliczki nie jest obojętny okolicznym mieszkańcom, którzy dopytywali się o jej odnowienie. Ponadto dzięki starostwu w Dziewieniszkach zachował się jeden z krzyży kaplicy, zostanie on odnowiony i powróci na wierzchołek kapliczki. Pytań jest wiele, ale odpowiedź jest jedna – zabytek ten ma służyć kolejnym pokoleniom i jest wspólną własnością wszystkich: zarówno samorządu, jak i lokalnych mieszkańców oraz przyjeżdżających tu podróżnych. Dlatego też samorząd rejonu solecznickiego czyni starania, aby szwedzka kapliczka odzyskała swój dawny blask, przypominając nam wszystkim o naszej wyjątkowej przeszłości.
Szwedzka kapliczka ma być odnowiona do końca tego lata.
A. K.
Na zdjęciu: kaplica szwedzka została zbudowana na przełomie XVII-XVIII w.w.