Konferencja „Władysław Syrokomla – autor pierwszego turystycznego przewodnika po Litwie”
LITWA
Konferencja „Władysław Syrokomla – autor pierwszego turystycznego przewodnika po Litwie”
Pionier turystyki
W Sejmie Republiki Litewskiej w poniedziałek, 25 września, odbyła się konferencja pt. „Władysław Syrokomla – autor pierwszego turystycznego przewodnika po Litwie”.
Konferencję zorganizowali posłowie AWPL-ZChR Rita Tamašunienė i Czesław Olszewski, Instytut Polski w Wilnie oraz Muzeum Władysława Syrokomli w Borejkowszczyźnie.
W tym roku przypada jubileusz dwusetnych urodzin Władysława Syrokomli (wł. Ludwik Kondratowicz), wybitnego twórcy polskiego romantyzmu, aktywnego i niezwykle popularnego uczestnika życia kulturalnego Wileńszczyzny połowy XIX wieku, piewcy Litwy, jednego z animatorów kultury na ziemiach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Ministerstwo proponuje podwyżkę płac nauczycieli o 20,5 proc.
Minister oświaty, nauki i sportu Gintautas Jakštas spotkał się we wtorek, 19 września, z przedstawicielami związków zawodowych oświaty i omówił przedstawione przez nich żądania oraz możliwości ich wdrożenia. Ministerstwo proponuje w przyszłym roku podwyżkę wynagrodzeń nauczycieli o 20,5 proc.
W sumie byłoby to około 70 proc. wzrostu w czasie kadencji tego rządu. Takiego wzrostu nigdy nie było, oczywiście, że chcielibyśmy więcej, ale na razie takie są możliwości państwa. Po drugie, nigdy nie doszło do zmniejszania liczby uczniów w klasach – staramy się działać i coś zmieniać, przede wszystkim poprzez zaprzestanie tworzenia się zbyt dużych klas i stworzenie możliwości zmniejszania liczby uczniów w klasach w samorządach, w których taka redukcja jest możliwa – mówi minister Jakštas.
Rekordziści płac zarobkowych
W ubiegłym miesiącu 24 przedsiębiorstwa działające na Litwie wypłaciły gaże miesięczne przekraczające 10 tys. euro, ale na „papierze”. Rekordzistą pod tym względem miesięcznej płacy zarobkowej w sierpniu była grupa inwestycyjna „NDX Group”, w której czterech pracowników w sierpniu otrzymało wynagrodzenie po 85,49 tys. euro „na papierze”. Na drugim miejscu uplasowała się spółka „Sap”, która w ubiegłym miesiącu wypłaciła pracownikom po 29,1 tys. euro. Spółka zajmuje się produkcją i sprzedażą oprogramowania. Na honorowym trzecim miejscu uplasowała się litewska filia międzynarodowej firmy reklamowej „VMware International Marketing Limited”, gdzie pięciu pracowników otrzymało w sierpniu gaże w wysokości 21,7 tys. euro również „na papierze”.
Valotka znowu wywołał skandal
Kierownik Państwowej Inspekcji Językowej Audrius Valotka znowu znalazł się w centrum uwagi mediów, a to z powodu swej kontrowersyjnej wypowiedzi, która wywołała wiele krytycznych uwag i komentarzy. Chodzi o to, że Valotka podczas swego wystąpienia na konferencji dotyczącej redagowania tekstów (REDA) stwierdził, że na Litwie pełno jest różnych przewoźników i kierowców, którzy rozmawiają w języku „cziurków”. Sam Valotka później próbował się tłumaczyć, że powiedział nie „cziurków”, a „tiurków”. Jednak na nagraniu słychać wyraźnie „cz” a nie „t”.
Valotka już raz „błysnął” intelektem, gdy porównał Wileńszczyznę do okupowanego Donbasu na Ukrainie. Tą wypowiedzią oburzył nie tylko społeczność polską na Litwie, ale też wywołał skandal międzynarodowy. I co? I nic. Wichrzyciel niesnasek na tle narodowościowym nie poniósł żadnych konsekwencji, co utwierdziło go w przekonaniu, że jest bezkarny, nietykalny i może mówić to, co mu się rzewnie podoba. Rząd niczym struś schował głowę w piasek i udaje, że nic się nie stało.
Prezydent podpisał Ustawę o zakazie hodowli zwierząt futerkowych
Prezydent Gitanas Nausėda podpisał Ustawę o zakazie hodowli zwierząt futerkowych, bo, jak stwierdził, jest zgodne z jego przekonaniami. W ubiegłym tygodniu Sejm przyjął Ustawę, która zabrania rozmnażać, hodować i sprzedawać skóry zwierząt futerkowych. Zwierzęta, z których pozyskuje się obecnie futra to najczęściej: norki amerykańskie, lisy polarne, jenoty i szynszyle. Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2024 roku. Co prawda, przewidziany jest okres przejściowy, który potrwa trzy lata. W związku z tym Ministerstwo Ochrony Środowiska przewidziało kompensaty dla tych, którzy zrezygnują z hodowli zwierząt futerkowych w 2024 roku otrzymają kompensatę w wysokości 3 euro za każde zwierzątko, w 2025 – 2 euro, a ci, którzy zamkną interes w 2026 roku – 1 euro.
Za dużo pracujących emerytów?
Na Litwie coraz więcej emerytów nie rezygnuje z pracy i nadal prowadzi działalność zawodową. Ekonomiści uprzedzają jednak, że jeżeli zostanie przekroczony pewien Rubikon, to mogą wyniknąć wyzwania dla ubezpieczenia społecznego. Według nich, w takim przypadku trzeba byłoby rozważyć wiek przejścia na emeryturę.
– Na razie seniorzy stanowią znikomy procent siły roboczej na krajowym rynku pracy, ale gdy osiągnie poziom 10 proc. i więcej, to wtedy przyjdzie czas nad rozważeniem podjęcia decyzji o podniesieniu wieku emerytalnego – powiedział docent Uniwersytetu Wileńskiego, ekonomista Algirdas Bartkus.
POLSKA
„Chłopi” – polskim kandydatem do Oscara
Animowana adaptacja „Chłopów” Władysława Reymonta została polskim kandydatem do Oscara w kategorii najlepszy pełnometrażowy film międzynarodowy – poinformowano podczas konferencji prasowej w siedzibie Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Na początku września reżyser produkcji Dorota Kobiela-Welchman została uhonorowana Doroczną Nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii FILM.
Obraz, podobnie jak poprzedni film Doroty Kobieli-Welchman i Hugh Welchmana „Twój Vincent”, został zrealizowany w technice animacji malarskiej. Tym razem główną inspirację stanowiło malarstwo okresu Młodej Polski. W sercu opowieści o mieszkańcach Lipiec – rozgrywającej się na tle czterech pór roku – twórcy umieścili piękną i utalentowaną plastycznie Jagnę (w tej roli Kamila Urzędowska).
Rekordowe środki dla szpitali
Do wysokospecjalistycznych warszawskich szpitali pediatrycznych Instytutu „Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka” oraz Instytutu Matki i Dziecka trafi łącznie aż 576 mln zł. W ramach konkursu pediatrycznego na kwotę 3,1 mld zł wybrano 14 projektów w całej Polsce. Te inwestycje są możliwe dzięki rekordowo wysokim środkom z Funduszu Medycznego.
BohaterON w Twojej Szkole 2023
Ruszyła rekrutacja do projektu „BohaterON w Twojej Szkole 2023”. Do 2 października można zgłaszać swój udział w ogólnopolskiej kampanii upamiętniającej uczestników Powstania Warszawskiego, a także promującej postawy patriotyczne i popularyzującej historię Polski XX wieku. Do udziału w projekcie zapraszane są przedszkola, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, a także drużyny harcerskie, hufce pracy oraz inne placówki oświatowe pracujące z dziećmi i młodzieżą.
Miliardy na szybki internet
Ogłoszono nowy nabór wniosków na dofinansowanie budowy sieci szybkiego internetu, tym razem w ramach Programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni będą mogli uzyskać dofinansowanie na budowę sieci na 152 obszarach konkursowych, a dostęp do szybkiego internetu uzyska co najmniej 675 tys. gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw. Na ten cel przeznaczono blisko 3 mld zł.
Polacy nie chcą ukraińskiego zboża
66 proc. Polaków jest za utrzymaniem embarga na zboże z Ukrainy – wynika z sondażu Instytutu Badań Pollster, wykonanym dla „Super Expressu”. W sondażu zapytano respondentów, „czy powinniśmy wpuszczać zboże z Ukrainy”. 66 proc. Polaków opowiedziało się przeciw jego wwozowi. 17 proc. badanych była za, a 17 proc. odpowiedziało, że nie wie.
Bezrobocie – stabilne
Stopa bezrobocia rejestrowanego w sierpniu 2023 r. wyniosła 5,0 procent i pozostała na tym samym poziomie jak w lipcu 2023 r. Tym samym zostały potwierdzone wcześniejsze szacunki Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej. Na koniec sierpnia br. w urzędach pracy zarejestrowanych było 783,7 tys. bezrobotnych.
ŚWIAT
Minęło 580 dni rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Rosyjskie i ukraińskie źródła coraz częściej donoszą o mniejszej liczbie rosyjskich ataków na kierunkach Kupiańska i Łymana w obwodzie charkowskim i donieckim, co wskazuje, że ukraińskie operacje ofensywne odciągnęły siły rosyjskie od linii Kupiańsk-Swatowe-Kreminna i znacznie osłabiły rosyjski wysiłek ofensywny na tej linii – ocenia amerykański Instytut Badań nad Wojną (ISW).
Legion "Wolność Rosji" złożony z rosyjskich partyzantów, sprzymierzonych z Siłami Zbrojnymi Ukrainy poinformował o zakończeniu misji w obwodzie biełgorodzkim. Jak twierdzą żołnierze – zadanie zostało wykonane.
Wielki połów Amerykanów
Amerykańscy żołnierze ujęli wysokiej rangi bojownika Państwa Islamskiego (IS) Abu Halila al-Fad’aniego. Akcja została przeprowadzona z użyciem śmigłowca w północnej Syrii. Podczas operacji wojskowej nie zginął ani nie został ranny żaden cywil.
Gwałtowna powódź
Ulewne deszcze spowodowały gwałtowną powódź w stolicy Gwatemali. Liczba ofiar śmiertelnych wzrosła do 6, a 12 osób, w tym 10 nieletnich, uznano za zaginione. Śmieci i inne zanieczyszczenia utworzyły tamę na rzece Naranjo w jej górnym biegu, powodując gromadzenie się wody podczas nocnej ulewy. Kiedy tama pękła, wezbrana woda zmiotła domy stojące najbliżej jej brzegu.
Szereg eksplozji w Rotterdamie
W nocy z poniedziałku na wtorek w Rotterdamie nastąpiło pięć eksplozji, w wyniku których uszkodzonych zostało kilka budynków. Policja wszczęła dochodzenie w sprawie eksplozji, które są najprawdopodobniej konsekwencją porachunków pomiędzy kryminalistami. Burmistrz miasta Ahmed Aboutaleb bezpośrednio wiąże je z walkami między mafiami narkotykowymi.
Tragiczne skutki wybuchu
Liczba ofiar śmiertelnych wybuchu w składzie paliwa, do którego doszło w stolicy Górskiego Karabachu, Stepanakercie, wzrosła do 125; wcześniej informowano o 20 – przekazało ministerstwo zdrowia Armenii. Ciała zabitych zostały przetransportowane już z Azerbejdżanu do Armenii. Wciąż nie jest znana przyczyna tragedii.
Orlen przejmie stacje paliw
Komisja Europejska nie zgłosiła zastrzeżeń do przejęcia przez Orlen od austriackiej firmy Doppler jej spółki Doppler Energie, operatora 266 stacji paliw działających w Austrii pod marką Turmöl. Komisja badając koncentrację, uznała, iż nie wzbudza ona poważnych wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem. Zdecydowała więc, że nie zgłasza sprzeciwu i stwierdza, iż transakcja jest zgodna z regułami wspólnego rynku.