Dni Kultury Narodowej w Rudominie

Wileńszczyzna – pogranicze kultur na przestrzeni wieków

Żyjemy dziś w globalnym społeczeństwie, stawiającym przed nami różne wyzwania. Rodzi się więc pytanie – jak rozumieć, czym jest kultura etniczna? Kultura etniczna – to świadomość człowieka, że żyje tu i teraz, w rytmie swojej ziemi. Aby zrozumieć, czym jest dla współczesnego człowieka kultura narodowa, powinniśmy wiedzieć, jaki jest jego stosunek do przyrody, otaczającego świata, do ojczyzny i narodowości, mieszkających w jego kraju. Czy zdaje sobie sprawę, że jest człowiekiem swojej ziemi, czy żyje w rytmie jej czasu?

Wielofunkcyjny Ośrodek Kultury w Rudominie już po raz ósmy zaprosił wszystkich na Dni Kultury Narodowej „Wileńszczyzna – pogranicze kultur na przestrzeni wieków”. Ta placówka kulturalna zachęca, by mieszkańcy Litwy poświęcili swój czas na poznawanie wielonarodowej kultury Wileńszczyzny. Organizatorzy przyszykowali niezwykle bogaty i ciekawy program.

14 listopada została otwarta wystawa tkanych dróżek. Autorką tych pięknych dzieł jest Helena Bakuło – podwileńska entuzjastka sztuki tkackiej, dyrektor Muzeum Władysława Syrokomli w Borejkowszczyźnie, kierownik studia teatralnego „Kulfon”. Dzieła pani Heleny zachwyciły wszystkich swymi barwami, precyzją wykonania.

Tego samego dnia odbyło się seminarium choreograficzne dla dzieci i choreografów „Zabawy i tańce regionów etnograficznych Litwy”. Zajęcia prowadziła choreograf WOK w Rudominie Ineta Dubininkaitė. Uczestnicy mogli zgłębić nowe układy taneczne i wesoło spędzić czas, biorąc udział w różnych ciekawych zabawach.

Szczególnym zainteresowaniem cieszył się dzień kultury tatarskiej, który został zorganizowany 15 listopada. Swoją historię i tradycje zaprezentowali przedstawiciele litewskich Tatarów. Tatarzy są obecni na Litwie od ponad sześciu wieków. Pierwsi zamieszkali litewską wieś Sorok Tatary za czasów Witolda Wielkiego w 1397 roku.

W ramach dni kultury narodowej na Wileńszczyźnie goście mogli poznać dzieje i obyczaje litewskich Tatarów, obejrzeć poświęconą im wystawę, bliżej przyjrzeć się przeróżnym wyrobom oraz spróbować dań kuchni tatarskiej. Takie dania, jak słodki pilaw, chałwa, czebureki czy stulistnik przywędrowały na Litwę właśnie z Tatarami. Kuchnia tatarska – to niezwykła mieszanka smaków i aromatów. Gastronomiczne tradycje litewskich Tatarów znajdują się na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

16 listopada pracownicy WOK w Rudominie zaprosili wszystkich chętnych na warsztaty z wyplatania wianków adwentowych. Uczestnicy zajęć własnoręcznie wykonali wianki, które staną się świąteczną ozdobą ich domów. Taki wieniec będzie można umieścić na wigilijnym stole lub powiesić na drzwiach, co doda jeszcze więcej magii tym wyjątkowym chwilom.

Uczestnicy warsztatów mieli okazję wykazać się kreatywnością. Pomocą i dobrą radą służyła Anna Taukin – pracowniczka Muzeum Władysława Syrokomli w Borejkowszczyźnie, prowadząc te zajęcia. Tworzenie wieńców adwentowych było wielką frajdą, która wprowadziła uczestników warsztatów w klimat świąt i pozwoliła oderwać się od codziennych obowiązków.

17 listopada Izba Palm i Użytku Powszechnego w Ciechanowiszkach zaprosiła na wystawę „Len pod naszą strzechą”. Goście mieli okazję zapoznać się z lokalnym rzemiosłem Wileńszczyzny. Odbyła się prezentacja materiałów konferencyjnych oraz publikacji na temat kultury etnicznej.

Została także zaprezentowana książka „Dzieje wsi Słoboda”. Materiał w niej został przedstawiony w językach litewskim, polskim i rosyjskim. Publikację przygotował Zbigniew Głazko.

Książka opisuje dzieje wsi od pierwszej wzmianki do naszych czasów, losy mieszkańców Słobody i emigrantów ze wsi, tradycje oraz zwyczaje tej miejscowości. Publikacja zawiera wiele ilustracji. Społeczność wsi Słoboda, dzięki której wysiłkom ukazała się ta książka, jest wdzięczna mieszkającemu tu Henrykowi Sielewiczowi za pomoc w przygotowaniu tekstów oraz za zrobione przezeń zdjęcia i filmiki, które zawiera płyta wideo, znajdująca się w załączniku do książki. Część zdjęć wykonano ze specjalnie wynajętego w tym celu samolotu.

W ostatnim dniu obchodów Dni Kultury Narodowej, 18 listopada, w Wielofunkcyjnym Ośrodku Kultury w Rudominie odbyła się prezentacja książek Janiny Norkūnienė „Palma Wileńska w dobie obecnej” oraz „Obrzędy i tradycje wesela podwileńskiego”. Pozycje te są niezwykle ciekawe i wartościowe.

Publikacja „Palma Wileńska w dobie obecnej” przeznaczona jest dla wszystkich zainteresowanych dziedzictwem etnograficznym regionów Litwy, ich odrębnością, historią palm, a także dla tych, którzy chcą nauczyć się ich wicia. Czytelnikom została pokrótce przybliżona historia palm wileńskich, opisano dawne i nowoczesne kształty, przedstawiono ich twórców, podano informacje o roślinach służących za tworzywo, sposobach ich zbierania, barwienia, podstawowych zasadach wyczarowywania palm. Tradycja wicia palm wileńskich jest ważnym dziedzictwem nie tylko Wileńszczyzny, ale i całej Litwy.

Natomiast edycja „Obrzędy i tradycje wesela podwileńskiego” zawiera 121 starych zdjęć z okresu ubiegłego stulecia, teksty 59 ludowych pieśni, śpiewanych w różnych zakątkach Wileńszczyzny, zagadki i przysłowia. Autorka gromadziła materiał przez wiele lat. Dzięki jej staraniom te pieśni weselne nie zostaną zapomniane. Goście mogli również obejrzeć wystawę starych zdjęć „Wesele podwileńskie: ślubna wyprawka i kapele ludowe”. Zaistniała więc wspaniała okazja, by bliżej poznać specyfikę lokalnego rzemiosła Wileńszczyzny, zwyczaje wesel podwileńskich. Miłośników muzyki ludowej czekała prezentacja nagrań płyty CD „Pieśń płynąca rzeką” etnograficznego zespołu palmiarek „Cicha Nowinka”.

Mieszkańcy rejonu wileńskiego oraz goście mieli wspaniałą okazję, aby w sposób treściwy spędzić czas wolny oraz poznać bliżej tradycje, obyczaje swojej ojczystej ziemi, jak też spotkać ludzi, którzy z zapałem je pielęgnują i starają się przekazać młodemu pokoleniu.

Wielofunkcyjny Ośrodek Kultury w Rudominie pragnie serdecznie podziękować samorządowi rejonu wileńskiego za wsparcie finansowe w organizowaniu tak cennego przedsięwzięcia. Organizatorzy składają ponadto serdeczne podziękowanie pracownikom Centralnej Biblioteki Samorządu Rejonu Wileńskiego oraz pracownikom Wielofunkcyjnego Ośrodka Kultury w Niemenczynie za aktywny udział w zajęciach w ramach Dni Kultury Narodowej pt. „Wileńszczyzna – pogranicze kultur na przestrzeni wieków”.

Andrzej Aszkiełowicz

Na zdjęciach: gastronomia litewskich Tatarów jest na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego;
własnoręcznie wykonane wianki ozdobią dom;
Janina Norkūnienė (od lewej) prezentowała swoje książki
Fot. Iwona Klimaszewska

<<<Wstecz