LITWA
Dodatkowy tydzień na wybór dostawcy prądu
Gospodarstwa domowe, które do 18 czerwca nie wybrały dostawcy energii elektrycznej, na podjęcie tej ważnej decyzji mają jeszcze dodatkowy tydzień.
Ministerstwo Energetyki informuje, że stworzono dla nich możliwość wyboru niezależnego dostawcy energii elektrycznej do niedzieli, 26 czerwca, włącznie. Dla odbiorców, którzy nie wybiorą dostawcy do tego terminu, ale byli zobowiązani to zrobić, od 1 lipca będą mieli zagwarantowane dostawy prądu, ale będzie on o 25 proc. droższy. Jeszcze około 150 tys. odbiorców nie wybrało dostawcy energii elektrycznej w terminie do 18 czerwca.
Pierwsze takie wydarzenie w historii litewskiej koszykówki
BRACIA pożegnali się z hukiem
W minioną sobotę, 18 czerwca, odbyła się pożegnalna impreza Krzysztofa i Dariusza Ławrynowiczów „BRACIA. Finał kariery”.
Na największej koszykarskiej imprezie roku pojawiły się gwiazdy litewskiej koszykówki wszech czasów. Widzowie mogli cieszyć się nie tylko meczem, ale także wyjątkowymi pokazami muzyczno-tanecznymi oraz przeróżnymi grami. To bezprecedensowe wydarzenie przyciągnęło nie tylko tysiące fanów z całego kraju, ale także znane twarze m.in. koszykarskiego tytana Arvydasa Sabonisa.
Zwiększy się liczba poborowych
Sejm podjął decyzję o zwiększeniu liczby poborowych, a także kadetów Akademii Wojskowej i pracowników cywilnych w Wojsku Litewskim, a także żołnierzy rezerwy kadrowej.
Zgodnie z uchwalonymi poprawkami, liczba poborowych, powołanych do odbycia zasadniczej służby wojskowej, wyniesie od 3400 do 4400 (do tej pory było od 3800 do 4000).
Ustalona została wyższa maksymalna liczba kadetów – od 320 do 440.
Król Adomaitis
W poniedziałek, 20 czerwca, zmarł jeden z najwybitniejszych litewskich aktorów Regimantas Adomaitis.
Urodził się 31 stycznia 1937 roku w Szawlach. W 1959 roku ukończył Wydział Fizyczno-Matematyczny Uniwersytetu Wileńskiego, a następnie Wydział Aktorski Litewskiego Konserwatorium (w 1962 r.). Działalność aktorską rozpoczął w Teatrze w Kapsukasie (Mariampolu), następnie w Kowieńskim Państwowym Teatrze Akademickim, a od 1967 r. swój talent rozwijał w Litewskim Narodowym Teatrze Dramatycznym.
Zagrał w ponad 70 filmach, w tym międzynarodowych.
Będzie 4. dawka szczepionki?
Minister ochrony zdrowia Arūnas Dulkys uważa, że zaproszenie dla wszystkich ludzi do przyjęcia czwartej dawki jest prawdopodobne, ponieważ, według niego, jesienią może dojść do wyjątkowej sytuacji, kiedy ludzie będą chorować i na grypę, i na COVID-19. Minister wyjaśnia, że obecnie czwartą dawkę szczepionki przeciw COVID-19 mogą przyjąć osoby z problemami immunologicznymi, zgodnie z decyzją lekarza. Natomiast wiceminister zdrowia Aušra Bilotienė-Motiejūnienė poinformowała, że „od sierpnia zdecydowaliśmy się umożliwić osobom powyżej 80. roku życia przyjąć czwartą lub drugą przypominającą dawkę szczepionki”.
Tablice rejestracyjne samochodów z Pogonią
Sejm przyjął poprawki do ustawy o godle państwowym, innych herbach i godłach, zgodnie z którymi od 1 października 2023 roku będzie można umieszczać herb Litwy na tablicach rejestracyjnych pojazdów silnikowych i ich przyczepach. Za przyjęciem odpowiednich zmian głosowało 114 posłów, wstrzymało się od głosu 10 parlamentarzystów, nikt nie był przeciw. Autorzy poprawki podkreślają, że czcionki na litewskich tablicach rejestracyjnych są jednymi z największych w krajach Unii Europejskiej. W wielu krajach kombinacja liter i cyfr stanowi 7-8 znaków, tymczasem na Litwie – tylko 6, dlatego na litewskich tablicach rejestracyjnych jest wystarczająco dużo miejsca, aby umieścić znak Pogoni.
Kalanta – Honorowy Obywatel Kowna
Rada Samorządu m. Kowna nadała pośmiertnie tytuł Honorowego Obywatela Kowna Romasowi Kalancie, który w wieku 19 lat 14 maja 1972 roku dokonał aktu publicznego samospalenia w skwerze przy Teatrze Muzycznym w Kownie w proteście przeciwko radzieckim władzom okupacyjnym.
F-35 przeleciały nad Wilnem
W ub. czwartek późnym popołudniem amerykańskie myśliwce F-35 oraz strategiczny samolot do tankowania KC-135 Stratotanker wykonali loty niskopodejściowe nad Wilnem, Rygą i Tallinem. Celem tych lotów nad stolicami krajów bałtyckich było zademonstrowanie mocnego zobowiązania Stanów Zjednoczonych wobec sojuszników z NATO. Myśliwce F-35 Lightning II i strategiczny samolot transportowy KC-135 Stratotanker, które przelecieli nad Wilnem, są rozmieszczone i wykonują zadania z bazy lotniczej Spangdahlem w Niemczech.
Kolejne osuwisko na Górze Giedymina
W środę rano, po ulewnych deszczach, na północno wschodnim zboczu Góry Giedymina zauważono osuwisko. Osuwisko wierzchniej warstwy gruntu nie zagraża stabilności góry, a zabezpieczanie miejsca już się rozpoczęło. Ścieżka na Górę Giedymina od strony rzeki Wilenka będzie przez jakiś czas zamknięta dla zwiedzających, ale wjechać na górę będzie można kolejką linową z dziedzińca Starego Arsenału. Specjaliści, którzy obejrzeli osuwisko, rozpoczęli również projektowanie działań mających na celu ustabilizowanie zbocza.
POLSKA
Zmiany w podstawowej opiece zdrowotnej
Ministerstwo Zdrowia wprowadza zmiany w podstawowej opiece zdrowotnej. Już od lipca lekarz rodzinny będzie mógł zlecić pacjentowi znacznie więcej badań diagnostycznych, co skróci czas oczekiwana na postawienie diagnozy. Lekarz medycyny rodzinnej zleci też więcej badań profilaktycznych oraz zajmie się opieką koordynowaną nad pacjentem. W ramach opieki koordynowanej będzie można wykonać badania z zakresu kardiologii, diabetologii, endokrynologii czy pulmonologii. Zmieni się też system rozliczania świadczeń pielęgniarskich.
Banknoty obiegowe na monetach NBP
Narodowy Bank Polski wyemitował serię srebrnych monet kolekcjonerskich „Polskie banknoty obiegowe”. NBP przygotował jedynie trzy tysiące zestawów monet przedstawiających stylizowane wizerunki banknotów będących obecnie w obiegu. Cena zestawu monet kolekcjonerskich „Polskie banknoty obiegowe” to 3,8 tys. zł. Dostępne są wszystkie nominały, jakimi się obecnie posługuje w kraju: 10 zł, 20 zł, 50 zł, 100 zł, 200 zł oraz 500 zł.
Nowe święto państwowe
20 czerwca po raz pierwszy obchodzono Narodowy Dzień Powstań Śląskich. To święto państwowe ma upamiętniać trzy zrywy z lat 1919-1921 i czcić ich bohaterskich uczestników, którzy „wywalczyli przyłączenie części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej”. Inicjatywę ustawodawczą w sprawie ustanowienia Narodowego Dnia Powstań Śląskich podjął prezydent Andrzej Duda.
Złoty umacnia się
We wtorek popołudniem złoty nieznacznie umocnił się wobec euro, które kosztuje 4,63 zł. Polska waluta zyskuje również wobec dolara amerykańskiego, za którego trzeba płacić 4,39 zł, i franka szwajcarskiego wycenianego na 4,55 zł.
Od lipca nowa lista leków refundowanych
Od 1 lipca obowiązywać będzie nowa lista leków refundowanych. Aktualizowanie listy refundacyjnej umożliwia wprowadzanie na nią nowych produktów o udowodnionej skuteczności i leków generycznych – odpowiedników leków oryginalnych zawierających tę samą substancję czynną. Dzięki refundacji pacjenci mogą kupić taniej leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne. Refundowane produkty można nabyć w aptece, która podpisała umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.
ŚWIAT
Zakończył czwarty miesiąc inwazji Rosji na Ukrainę.
Szefowie państw i rządów, którzy zgromadzili się na szczycie UE, przyznali Ukrainie i Republice Mołdawii statusu kandydata do UE — informuje agencja AFP.
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej: "Dziś jest dobry dzień dla Europy. Gratulacje dla prezydenta (Ukrainy Wołodymyra) Zełenskiego, prezydent (Mołdawii Mai) Sandu i premiera (Gruzji Iraklego) Garibaszwilego. Wasze kraje są częścią naszej europejskiej rodziny. Potwierdza to dzisiejsza historyczna decyzja przywódców".
Synodalność we francuskim wydaniu
Małżeństwa księży, święcenia diakonatu dla kobiet, większa różnorodność liturgii – to nie kolejna odsłona niemieckiej drogi synodalnej, ale niektóre z propozycji wystosowane przez francuskich katolików (czy aby na pewno?) w pierwszej fazie Synodu o synodalności. Czy to wsłuchanie się w głos Ducha Świętego, czy raczej ducha czasów?
Nieco pocieszający może być fakt, że w konsultacjach synodalnych jak do tej pory wypowiedziało się tylko 10 proc. praktykujących Francuzów, więc można założyć, że to tylko postulaty mniejszości wierzących.
Porażka Macrona
Prezydent Francji Emmanuel Macron traci większość w parlamencie. Prezydencki sojusz Razem, tworzony przez partię Macrona Renesans (LREM), centrystów z Modem oraz centro-prawicę z Horizons i Agir dążył do zdobycia większości bezwzględnej, a więc wprowadzenia więcej niż 289 deputowanych. Tego celu nie udało się osiągnąć. Centroprawicowa koalicja zdobyła 245 mandatów i 38,57 proc. głosów. O sporym sukcesie może mówić Marine Le Pen, Zjednoczenie Narodowe zdobyło 89 mandatów (17,3 proc. głosów) i stało się drugą siłą opozycyjną w izbie niższej parlamentu. W poprzedniej kadencji miało zaledwie 8 deputowanych. Na czwartym miejscu uplasowali się Republikanie, którzy wprowadzą do parlamentu 61 deputowanych.
Śmiertelne trzęsienie ziemi
Liczba ofiar śmiertelnych trzęsienia ziemi, do którego doszło na wschodzie Afganistanu, wzrosła do 255; liczba rannych jest liczona w setkach. Początkowo informowano o 155 ofiarach śmiertelnych. Trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,1 było odczuwalne przez 119 mln osób w Afganistanie, Pakistanie i Indiach. Większość ofiar śmiertelnych w Afganistanie odnotowano w prowincji Paktika leżącej na wschodzie kraju, gdzie 100 osób zginęło, a 250 jest rannych. Potwierdzono także 25 ofiar śmiertelnych w prowincji Chost i pięć w prowincji Nangarhar.
Jeden z największych pożarów
Blisko 140 strażaków z prowincji Zamora na północnym zachodzie Hiszpanii we wtorek zdołało ugasić szalejący od kilku dni pożar lasów i nieużytków rolnych w rejonie masywu Sierra de la Culebra, uznawany za jeden z największych pożarów w historii kraju. W sumie żywioł pochłonął blisko 31 tys. hektarów lasów i nieużytków rolnych.
Katastrofalne powodzie
Miliony mieszkańców Bangladeszu musiało opuścić swoje domy w rezultacie rekordowych deszczów monsunowych, które spowodowały katastrofalne powodzie. Co najmniej 32 osoby zginęły. Powodzie nawiedziły też sąsiedni indyjski stan Assam. Zjawiska te nasilają się wraz z ocieplaniem się klimatu. Deszcze monsunowe w Azji południowej zaczynają się zazwyczaj w czerwcu, ale w tym roku zaczęły się już w marcu i były wyjątkowo obfite. Pierwsze powodzie wystąpiły w kwietniu. Zjawiska te stają się coraz gwałtowniejsze i – jak wskazują meteorolodzy – nasilają się wraz ze wzrostem temperatury. W Bangladeszu średnia temperatura wzrosła od roku 1976 o co najmniej 0,5 st. Celsjusza.