LITWA
Kowno Europejską Stolicą Kultury
Przeszłość i teraźniejszość
Imponujące widowisko multimedialne „Confusion” („Powstanie”) w reżyserii Chrisa Baldwina 22 stycznia wieczorem Kowno rozpoczęło funkcjonowanie jako Europejska Stolicy Kultury.
W uroczystości udział wzięli najwyżsi dygnitarze państwowi Litwy, dyrektor generalna UNESCO Odri Azule, wicepremier, minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Polski prof. Piotr Gliński, ministrowie kultury Estonii i Ukrainy. W sposób zdalny uczestników uroczystości pozdrowił Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej. Ogółem widowisko obejrzało ok. 40 tys. widzów.
Inauguracyjny spektakl, prezentujący historię miasta jako żywego, nieustannie odnawiającego się fenomenu, został zrealizowany za pomocą poezji, muzyki oraz projekcji wideo.
Trójkąt Lubelski w dziedzinie kultury
Zacieśnienie współpracy w dziedzinie kultury i dziedzictwa w ramach Trójkąta Lubelskiego zapowiedzieli po spotkaniu w Kownie podczas inauguracji Europejskiej Stolicy Kultury Kowno 2022 wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński, minister kultury Litwy Simonas Kairys oraz minister kultury i polityki informacyjnej Ukrainy Oleksandr Tkaczenko.
– Chcemy rozwijać te działania, które łączą nasze kraje i które wzmacniają naszą współpracę. Kultura, dziedzictwo, wspólna historia to te wartości, które nas dzisiaj częściej łączą niż dzielą i należy wykorzystać ten dobry czas, aby czerpiąc z przeszłości, dbać o teraźniejszość i budować przyszłość – podkreślił wicepremier Gliński po spotkaniu z ministrami kultury Litwy i Ukrainy.
Nowe zasady izolacji
Zgodnie z najnowszymi rozporządzeniami od 24 stycznia izolować się muszą tylko osoby mieszkające razem z zakażonym na COVID-19. Natomiast osoby, które miały styczność z osobą chorą w pracy, nie będą już musiały odbywać samoizolacji.
Podobne praktyki stosowane są m. in. w Danii i Szwecji. W przypadku pracowników służby zdrowia, opieki społecznej, placówek edukacyjnych i pracowników służb krytycznych obowiązują inne algorytmy. – informuje Ministerstwo Ochrony Zdrowia (MOZ).
Wspólne upamiętnienie 159. rocznicy zrywu narodowowyzwoleńczego
Powstańczy herb na fasadach Pałaców Prezydenckich
Herb Powstania Styczniowego w sobotę, 22 stycznia, w 159. rocznicę wybuchu tego zrywu narodowowyzwoleńczego, wyświetlony został na fasadach Pałaców Prezydenckich w Wilnie i Warszawie oraz na fasadzie wileńskiego Ratusza. W Wilnie projekcję herbu, przedstawiającego Orła Białego, Pogoń i św. Michała Archanioła, można było oglądać do niedzieli rano.
– Projekcja herbu w stolicach Litwy i Polski w symboliczny sposób łączy oba nasze miasta. Zachęca też nas, byśmy pamiętali o tym historycznym wydarzeniu – powiedziała wicemer Wilna Edyta Tamošiūnaitė.
Wymóg znajomości języka mniejszości możliwy
Wymóg, aby kierownicy placówek oświatowych w rejonie wileńskim znali język mniejszości narodowej, nie jest naruszeniem prawa – skonstatował Wileński Okręgowy Sąd Administracyjny. Odrzucił on skargę pełnomocnika rządu na okręg wileński i olicki, który zaskarżył odpowiednią decyzję mer rejonu wileńskiego. Pełnomocnik rządu zwrócił się do sądu z prośbą o zobowiązanie mer podwileńskiego rejonu o cofnięcie przyjętego w 2020 roku okólnika w sprawie kierowników placówek oświatowych, w którym zawarto szczególny wymóg bardzo dobrej znajomości języka mniejszości narodowej (polskiego, rosyjskiego), w którym jest prowadzone nauczanie w danej placówce.
Mieszkaniec Wilna wygrał na loterii 24 mln euro!
Mieszkaniec Wilna został szczęśliwym właścicielem biletu loteryjnego „Eurojackpot”, który przyniósł mu wygraną w wysokości 24 mln euro! Jest to największa wygrana w historii loterii rozlosowywanej w krajach bałtyckich. Rekordowa wygrana, która padła łupem mieszkańca stolicy, została ogłoszona w ubiegły piątek zelektryzowała mieszkańców kraju, którzy próbowali ustalić, kto został nowym multimilionerem. Wiadomo, że zdobywcą baśniowej sumy jest ponad czterdziestoletni wilnianin, którego danych osobowych, ze względów bezpieczeństwa, nie podano do wiadomości publicznej. Właściciel biletu z mostu trafił na listę 200 najbogatszych mieszkańców Litwy.
Czterech kandydatów na lidera Związku Demokratów
W sobotę, 29 stycznia, w Połądze odbędzie się zjazd założycielski nowej partii politycznej – Związku Demokratów „W imię Litwy”. O stanowisko przewodniczącego nowej siły politycznej będzie się ubiegało czterech kandydatów, którzy są założycielami nowej organizacji politycznej: posłowie Saulius Skvernelis i Vytautas Bakas, mer rejonu łoździejskiego Ausma Miškinienė oraz Beata Valungevičienė, kierowniczka Uczniowskiego Centrum Twórczości w Mariampolu.
Pozytywne oceny członkostwa w NATO
Mieszkańcy Litwy coraz bardziej darzą zaufaniem wojsko litewskie, a szczególnie pozytywnie oceniają członkostwo w NATO. Takie są wyniki badań opinii publicznej przeprowadzonych w grudniu ubiegłego roku na zamówienie Ministerstwa Ochrony Kraju. Wynika z nich, że 74 proc. mieszkańców kraju darzy zaufaniem siły zbrojne kraju, co jest najwyższym uznaniem od roku 2014. Wyjątkowo wysoko została oceniona przynależność Litwy do Paktu Północnoatlantyckiego, czemu przytaknęło aż 89 proc. respondentów.
Migranci traktowani są jak więźniowie
Powołując się na Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, kontrolerka sejmowa stwierdziła, że warunki mieszkaniowe migrantów w Centrum Rejestracji Cudzoziemców w Kybartach są równoznaczne z nieludzkim oraz poniżającym godność człowieka traktowaniem. Kontrolerka sejmowa Erika Leonaitė w sprawozdaniu skonstatowała, że zabezpieczenie materialne, ograniczenia w swobodzie poruszania się, brak higieny, złe traktowanie itd., itp. stwarzają wrażenie, że ludzie w tym centrum są traktowani niczym więźniowie.
POLSKA
Rząd na minusie
30 proc. badanych zalicza się do zwolenników rządu, a 44 proc. do jego przeciwników – wynika z sondażu CBOS. 33 proc. ankietowanych cieszy się, że to Mateusz Morawiecki stoi na czele rządu; przeciwnego zdania jest 52 proc. badanych. 34 proc. dobrze ocenia wyniki działalności rządu, 53 proc. – źle.
Licytacja w Warszawie
Dzieła Witkacego, Stryjeńskiej, Wróblewskiego, wybitnych polskich artystów zafascynowanych Tatrami i Podhalem, znajdują się na wystawie „Zakopane, Zakopane” i 27 stycznia licytowane w salonie Domu Aukcyjnego DESA Unicum w Warszawie.
Wyróżnienie dla hospicjum
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek wyróżnił zespół Fundacji Hospicjum Proroka Eliasza Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”. Fundacja walczy z wykluczeniem medycznym mieszkańców wsi Makówka (Podlaskie).
Minorowe nastroje Polaków
61 proc. badanych źle ocenia sytuację w kraju; a 50 proc. badanych spodziewa się jej pogorszenia w najbliższych miesiącach – wynika z badania CBOS. Najlepiej sytuację w Polsce oceniają respondenci w grupie 65 plus, badani z wykształceniem zasadniczym i podstawowym oraz osoby słabiej sytuowane.
Książki dla chorych
Około 700 książek zebrano w ramach społecznej akcji na rzecz pacjentów onkologicznych w Białymstoku. Kupiono także odtwarzacze i audiobooki. Książki trafiły do Białostockiego Centrum Onkologii (BCO). Akcję w okresie świątecznym zorganizowało stowarzyszenie Eurydyki, działające na rzecz kobiet chorujących na nowotwory, we współpracy z jedną z firm kurierskich.
Projekt dla Abu Dhabi
Polscy studenci opracowali projekt programu do przeorganizowania całego systemu transportu publicznego w Abu Dhabi. Ich rozwiązanie, które pozwala na szybszy dojazd do najdalszych zakątków metropolii Zjednoczonych Emiratów Arabskich, zostało nagrodzone w globalnym konkursie Open Data Addathon.
Zbiory szyszek
W polskich lasach trwają zbiory szyszek sosny. Aby je zdobyć „drzewni alpiniści” wspinają się na wysokość nawet kilkudziesięciu metrów. Średnio z jednej sosny zbiera się ok. 8 kg szyszek, z których następnie uzyskuje się nasiona.
ŚWIAT
Weto Niemiec
Niemcy nie zezwoliły Estonii na eksport pochodzącej z Niemiec artylerii Ukrainie. Chodzi o haubice D-30, wytworzone jeszcze w ZSRR, a będące kiedyś na wyposażeniu armii NRD. Choć Niemcy są jednym z największych eksporterów uzbrojenia na świecie, Berlin kieruje się polityką zakazującą dostaw broni w strefy aktywnego konfliktu.
W rządzie więcej kobiet
Chilijski prezydent-elekt, 36-letni lewicowy polityk Gabriel Boric, przedstawił skład swego przyszłego rządu: 14 z 24 resortów powierzył kobietom, ministerstwo skarbu – doświadczonemu finansiście Mario Marcelowi, dotychczasowemu prezesowi Centralnego Banku Chile.
Wzmocnią współpracę
Prezydent USA Joe Biden i premier Japonii Fumio Kishida podczas wirtualnego szczytu zgodzili się wzmocnić współpracę wobec rosnącej siły Chin, programu rakietowego Korei Północnej i kryzysu wokół Ukrainy.
Wspólne manewry
Okręty wojenne Iranu, Rosji i Chin przeprowadziły wspólne manewry na Morzu Arabskim; ćwiczono m. in. ostrzał celów powietrznych i morskich. Siły marynarki wojennej trzech krajów ćwiczyły różne taktyki i działania operacyjne, takie jak ratowanie płonących statków, jednostek porwanych przez piratów, strzelanie do celów morskich czy ostrzał celów powietrznych nocą.
Kategoryczna postawa Bułgarii
Premier Bułgarii Kirił Petkow kategorycznie odrzucił w parlamencie żądanie władz Rosji, aby NATO wycofało swą infrastrukturę do granic Sojuszu z 1997 roku. Podkreślił, że Bułgaria jako suwerenne państwo sama decyduje o swojej obronie.
Protest buddyjskich mnichów
W Seulu protestowały tysiące buddyjskich mnichów, którzy oskarżają prezydenta Korei Płd. Mun Dze Ina o uprzedzenia wobec ich religii. Jeden z polityków z partii Muna zarzucił niedawno świątyniom, że pobierają opłaty od odwiedzających parki narodowe. Mnisi domagali się od Muna przeprosin za jego, jak twierdzą, „antybuddyjskie uprzedzenia”. Prezydent Korei Płd. jest katolikiem.
Więzień najlepszym maturzystą
Skazany na karę dożywotniego więzienia 35-letni Pakistańczyk uzyskał najlepsze wyniki na maturze w krajowym rankingu szkół prywatnych i zdobył stypendium umożliwiające mu dalsze studia. Mężczyzna przebywa w przepełnionym więzieniu w Karaczi.